Μικρόλιθος: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) Νέα σελίδα με 'Ο μικρόλιθος (microlith) είναι μικρό λίθινο τέχνεργο, συνήθως σε γεωμετρικά σχήματα όπως τραπέζια, τρίγωνα ή μηνίσκους, που παράγονταν από λεπίδες πυριτόλιθου ή χαλαζία. <ref>Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.</ref> Η εμφάνισή τους...' |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
||
| Γραμμή 5: | Γραμμή 5: | ||
Αυτή η τάση προς μικρότερα εργαλεία προσέφερε πλεονεκτήματα όπως η καλύτερη εκμετάλλευση [[πρώτη ύλη|πρώτων υλών]], η τυποποίηση και η δυνατότητα στερέωσης σε σύνθετα εργαλεία<ref>Yaroshevich et al. 2010, 1.</ref>. Σε περιοχές όπως η Σρι Λάνκα, οι μικρόλιθοι συνδέονται με προσαρμογές σε τροπικά περιβάλλοντα, με χρονολογήσεις από τα 40.000 ΠΠ<ref>Perera and Hiscock 2022, 1.</ref>. | Αυτή η τάση προς μικρότερα εργαλεία προσέφερε πλεονεκτήματα όπως η καλύτερη εκμετάλλευση [[πρώτη ύλη|πρώτων υλών]], η τυποποίηση και η δυνατότητα στερέωσης σε σύνθετα εργαλεία<ref>Yaroshevich et al. 2010, 1.</ref>. Σε περιοχές όπως η Σρι Λάνκα, οι μικρόλιθοι συνδέονται με προσαρμογές σε τροπικά περιβάλλοντα, με χρονολογήσεις από τα 40.000 ΠΠ<ref>Perera and Hiscock 2022, 1.</ref>. | ||
==Παραπομπές== | ==Ορισμός και xαρακτηριστικά== | ||
[[File:Kebaran culture microliths 22000-18000 BP.jpg|thumb|220px|Μικρόλιθοι του [[πολιτισμός Κεμπαράν|πολιτισμού Κεμπαράν]] (Kebaran culture), 22.000-18.000 ΠΠ]] | |||
Οι γεωμετρικοί μικρόλιθοι ορίζονται ως ειδικού τύπου λίθινα τέχνεργα, υποθετικά ως μέρη σύνθετων βελών, συνήθως σε σχήμα τραπεζίου, τριγώνου ή μηνίσκου<ref>Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.</ref>. Χαρακτηρίζονται από απότομη, αμβλύουσα περιθωριακή επανεπεξεργασία (blunting marginal retouch), σε μία ή περισσότερες πλευρές, αντίθετα ή δίπλα σε μη επεξεργασμένη πλευρά, συχνά με διπολική τεχνική<ref>Perera and Hiscock 2022, 4.</ref>. Το μέγεθός τους κυμαίνεται από Σωβετέρια μικροτρίγωνα<ref>Τα Sauveterrian μικροτρίγωνα είναι μικροσκοπικές τριγωνικές αιχμές από λίθο της Μεσολιθικής Ευρώπης, σχεδιασμένες για αιχμές και σύνθετα όπλα, και αποτελούν βασικό γνώρισμα της Sauveterrian τεχνολογικής παράδοσης. Ο όρος “Sauveterrian” χρησιμοποιείται επειδή αναφέρεται σε μια συγκεκριμένη μεσολιθική λιθοτεχνική και πολιτισμική παράδοση που ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά στην περιοχή Sauveterrre-la-Sage (Σωβετέρ-λα-Σαζ), στη Γαλλία.</ref>, έως μεγαλύτερα πλευρικά απολεπισμένα τεμάχια τύπου tranchet (λεπίδες tranchet) της πρώιμης [[νεολιθική περίοδος|νεολιθικής περιόδου]]<ref>Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.</ref> Στο Λεβάντε, οι μικρόλιθοι από την [[επιπαλαιολιθική περίοδος|επιπαλαιολιθική περίοδο]](24.000–11.600 βαθμ. ΠΠ) δείχνουν μικροποίηση, με λεπίδες μικρότερες από 3 εκατοστά<ref>Groman-Yaroslavski et al. 2020, 1.</ref>. Η ποικιλία μικρολιθικών σχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζοειδών, ορθογώνιων και άλλων γεωμετρικών μορφών που χαρακτηρίζουν τη Γεωμετρική Kebaran παράδοση<ref>Γεωμετρική Kebaran παράδοση, περ. 18.000–12.500 [[ΠΚΕ]]) χαρακτηρίζεται από μικρολιθικά εργαλεία με τραπεζοειδή, ορθογώνια (rectangles), τριγωνικά, ημισεληνοειδή (lunates) και άλλα γεωμετρικά σχήματα</ref>, αντανακλά τεχνολογικές επιλογές.<ref>Yaroshevich et al. 2010, 4.</ref>. Στη Σρι Λάνκα Σρι Λάνκα (κυρίως στο Fa-Hien Lena, Batadomba-lena, Kitulgala Beli-lena) οι μικρόλιθοι από χαλαζία εμφανίζουν πολύ υψηλή συμμετρία, γεωμετρία ακριβούς καμπυλότητας (curvature) και σχήματα στα οποία η “χορδή” μιας καμπύλης έχει μετρήσιμη καμπυλότητα<ref>Στη λιθοτεχνία, όταν μελετούμε καμπύλα μικρολιθικά εργαλεία, εξετάζουμε τη χορδή, τη νοητή ευθεία γραμμή, δηλαδή, που ενώνει τα δύο άκρα της καμπύλης. Εξετάζουμε επίσης την καμπυλότητα, δηλαδή την απόκλιση της πραγματικής κόψης από αυτή τη χορδή. Άρα “καμπυλότητα χορδής” σημαίνει το πόσο έντονα καμπυλωμένη είναι η κόψη σε σχέση με μια ευθεία γραμμή που ενώνει τα άκρα της.</ref><ref>Perera and Hiscock 2022, 6.</ref>. | |||
==Παραπομπές σημειώσεις== | |||
<references/> | <references/> | ||
Αναθεώρηση της 00:22, 16 Νοεμβρίου 2025
Ο μικρόλιθος (microlith) είναι μικρό λίθινο τέχνεργο, συνήθως σε γεωμετρικά σχήματα όπως τραπέζια, τρίγωνα ή μηνίσκους, που παράγονταν από λεπίδες πυριτόλιθου ή χαλαζία. [1] Η εμφάνισή τους χρονολογείται από τα 70.000 χρόνια ΠΠ στην Αφρική, ενώ εξαπλώθηκαν σε Ασία και Ευρώπη πριν από 30.000 χρόνια ΠΠ[2].
Στην Ευρώπη, κυριάρχησαν κατά τη μεσολιθική περίοδο (περίπου 10.000 ΠΠ) και η ποικιλία σχημάτων χρησιμοποιείται ως δείκτης πολιτισμικών διαφορών μεταξύ ομάδων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών και πρώιμων γεωργών[3]. Η μικροποίηση των εργαλείων, όπως η συστηματική παραγωγή λεπίδων και μικρολίθων, χαρακτηρίζει πολλές βιομηχανίες της Ύστερης Πλειστοκαίνου, με το Λεβάντε να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα[4].
Αυτή η τάση προς μικρότερα εργαλεία προσέφερε πλεονεκτήματα όπως η καλύτερη εκμετάλλευση πρώτων υλών, η τυποποίηση και η δυνατότητα στερέωσης σε σύνθετα εργαλεία[5]. Σε περιοχές όπως η Σρι Λάνκα, οι μικρόλιθοι συνδέονται με προσαρμογές σε τροπικά περιβάλλοντα, με χρονολογήσεις από τα 40.000 ΠΠ[6].
Ορισμός και xαρακτηριστικά
Οι γεωμετρικοί μικρόλιθοι ορίζονται ως ειδικού τύπου λίθινα τέχνεργα, υποθετικά ως μέρη σύνθετων βελών, συνήθως σε σχήμα τραπεζίου, τριγώνου ή μηνίσκου[7]. Χαρακτηρίζονται από απότομη, αμβλύουσα περιθωριακή επανεπεξεργασία (blunting marginal retouch), σε μία ή περισσότερες πλευρές, αντίθετα ή δίπλα σε μη επεξεργασμένη πλευρά, συχνά με διπολική τεχνική[8]. Το μέγεθός τους κυμαίνεται από Σωβετέρια μικροτρίγωνα[9], έως μεγαλύτερα πλευρικά απολεπισμένα τεμάχια τύπου tranchet (λεπίδες tranchet) της πρώιμης νεολιθικής περιόδου[10] Στο Λεβάντε, οι μικρόλιθοι από την επιπαλαιολιθική περίοδο(24.000–11.600 βαθμ. ΠΠ) δείχνουν μικροποίηση, με λεπίδες μικρότερες από 3 εκατοστά[11]. Η ποικιλία μικρολιθικών σχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζοειδών, ορθογώνιων και άλλων γεωμετρικών μορφών που χαρακτηρίζουν τη Γεωμετρική Kebaran παράδοση[12], αντανακλά τεχνολογικές επιλογές.[13]. Στη Σρι Λάνκα Σρι Λάνκα (κυρίως στο Fa-Hien Lena, Batadomba-lena, Kitulgala Beli-lena) οι μικρόλιθοι από χαλαζία εμφανίζουν πολύ υψηλή συμμετρία, γεωμετρία ακριβούς καμπυλότητας (curvature) και σχήματα στα οποία η “χορδή” μιας καμπύλης έχει μετρήσιμη καμπυλότητα[14][15].
Παραπομπές σημειώσεις
- ↑ Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.
- ↑ Groman-Yaroslavski et al. 2020, 1.
- ↑ Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.
- ↑ Groman-Yaroslavski et al. 2020, 1.
- ↑ Yaroshevich et al. 2010, 1.
- ↑ Perera and Hiscock 2022, 1.
- ↑ Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.
- ↑ Perera and Hiscock 2022, 4.
- ↑ Τα Sauveterrian μικροτρίγωνα είναι μικροσκοπικές τριγωνικές αιχμές από λίθο της Μεσολιθικής Ευρώπης, σχεδιασμένες για αιχμές και σύνθετα όπλα, και αποτελούν βασικό γνώρισμα της Sauveterrian τεχνολογικής παράδοσης. Ο όρος “Sauveterrian” χρησιμοποιείται επειδή αναφέρεται σε μια συγκεκριμένη μεσολιθική λιθοτεχνική και πολιτισμική παράδοση που ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά στην περιοχή Sauveterrre-la-Sage (Σωβετέρ-λα-Σαζ), στη Γαλλία.
- ↑ Cortell-Nicolau et al. 2025, 1.
- ↑ Groman-Yaroslavski et al. 2020, 1.
- ↑ Γεωμετρική Kebaran παράδοση, περ. 18.000–12.500 ΠΚΕ) χαρακτηρίζεται από μικρολιθικά εργαλεία με τραπεζοειδή, ορθογώνια (rectangles), τριγωνικά, ημισεληνοειδή (lunates) και άλλα γεωμετρικά σχήματα
- ↑ Yaroshevich et al. 2010, 4.
- ↑ Στη λιθοτεχνία, όταν μελετούμε καμπύλα μικρολιθικά εργαλεία, εξετάζουμε τη χορδή, τη νοητή ευθεία γραμμή, δηλαδή, που ενώνει τα δύο άκρα της καμπύλης. Εξετάζουμε επίσης την καμπυλότητα, δηλαδή την απόκλιση της πραγματικής κόψης από αυτή τη χορδή. Άρα “καμπυλότητα χορδής” σημαίνει το πόσο έντονα καμπυλωμένη είναι η κόψη σε σχέση με μια ευθεία γραμμή που ενώνει τα άκρα της.
- ↑ Perera and Hiscock 2022, 6.
