Προ Παρόντος
Η μέθοδος χρονολόγησης προ παρόντος (ΠΠ) (Before Present) (BP), αποτελεί το πρότυπο σύστημα χρονολόγησης στην παλαιολιθική και νεότερη προϊστορική αρχαιολογία. Αντί για την κοινή χρονολόγηση π.Χ./μ.Χ. ή ΠΚΕ/ΚΕ , το ΠΠ ορίζει το "παρόν" ως το έτος 1950, επιτρέποντας ακριβείς υπολογισμούς ηλικιών βασισμένους κυρίως σε θερμοφωταύγεια και ραδιενεργό άνθρακα[1]. Αυτή η προσέγγιση εξασφαλίζει συνέπεια στις επιστημονικές δημοσιεύσεις και διευκολύνει συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών μεθόδων χρονολόγησης[2].
Ορισμός και τυποποίηση
Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές, το ΠΠ ισούται με το 1950, ανεξαρτήτως της τρέχουσας ημερομηνίας[3]. Για παράδειγμα, ένα δείγμα ηλικίας 10.000 ΠΠ χρονολογείται στο 8050 ΠΚΕ ή π.Χ.[4]. Η επιλογή του 1950 οφείλεται στην αρχική τυποποίηση της μεθόδου C14 από τον Γουίλαρντ Λίμπι, ενώ λαμβάνει υπόψη τις ατμοσφαιρικές δοκιμές πυρηνικών όπλων που αλλοίωσαν τα επίπεδα άνθρακα-14 μετά το 1950[5]. Στη βιβλιογραφία, οι ημερομηνίες ΠΠ συνοδεύονται συχνά από σφάλματα (± χρόνια) και καμπύλες βαθμονόμησης για ακρίβεια[6].
Εφαρμογές και σημασία
Η χρήση ΠΠ είναι απαραίτητη σε διεπιστημονικές μελέτες, όπως η συσχέτιση αρχαιολογικών επιπέδων με κλιματικές αλλαγές κατά την Τελευταία Παγετώδη ~21.000 ΠΠ[7]. Σε ανασκαφές όπως το σπήλαιο Ντενίσοβα, οι χρονολογήσεις ΠΠ επιτρέπουν την ακριβή τοποθέτηση των Νεάντερταλ και των Ντενίσοβαν[8]. Η μέθοδος προσαρμόζεται και σε άλλα ισότοπα, όπως το U-Th για σπηλαιώματα, διατηρώντας ως κοινό σημείο αναφοράς του 1950[9]. Το ΠΠ αναδεικνύει την ανάγκη για τυποποιημένη χρονολόγηση στην επιστήμη, ξεπερνώντας πολιτισμικές προκαταλήψεις του Γρηγοριανού ημερολογίου[10]. Παρά τις προκλήσεις βαθμονόμησης, παραμένει θεμελιώδες για την κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης[11].
Παραπομπές
Βιβλιογραφία
- Brown S, et al. 2021. The earliest Denisovans and their cultural adaptation. Nature Ecology & Evolution 5:28–35. https://doi.org/10.1038/s41559-021-01581-2
- Chen X. 2023. Radiocarbon dating and its applications in Chinese archeology: An overview. Frontiers in Earth Science 11:1064717. https://doi.org/10.3389/feart.2023.1064717
- Currie LA. 2004. The Remarkable Metrological History of Radiocarbon Dating [II]. Journal of Research of the National Institute of Standards and Technology 109:185–217. https://doi.org/10.6028/jres.109.013
- Hellstrom J, et al. 2021. Uranium–Thorium Dating of Speleothems. Elements 17:87–92. https://doi.org/10.2138/gselements.17.2.87
- Reade H, et al. 2020. Radiocarbon chronology and environmental context of Last Glacial Maximum human occupation in Switzerland. Scientific Reports 10:4513. https://doi.org/10.1038/s41598-020-61351-3
