Συμπεριφορική αρχαιολογία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

Από archaeology
Πήδηση στην πλοήγησηΠήδηση στην αναζήτηση
← Παλαιότερη επεξεργασία
ΟπτικήΚώδικας wiki
 
(5 ενδιάμεσες αναθεωρήσεις από τον ίδιο χρήστη δεν εμφανίζεται)
Γραμμή 1: Γραμμή 1:
Η '''συμπεριφορική αρχαιολογία''' αποτελεί μια σημαντική θεωρητική κατεύθυνση στην αρχαιολογία, η οποία εστιάζει στη μελέτη των σχέσεων μεταξύ ανθρώπινης συμπεριφοράς και υλικού πολιτισμού σε όλα τα χρονικά και χωρικά πλαίσια. <ref>Skibo and Reid 2011: 274</ref> Αυτή η προσέγγιση αναπτύχθηκε ως απάντηση στις ελλείψεις της διαδικαστικής αρχαιολογίας, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για επιστημονικές ερμηνείες βασισμένες σε γενικούς νόμους. Σύμφωνα με τον Michael B. Schiffer, συνιδρυτή της, η συμπεριφορική αρχαιολογία επαναπροσδιορίζει την αρχαιολογία ως επιστήμη που εξετάζει τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπων και αντικειμένων, χωρίς να περιορίζεται σε συγκεκριμένες κοινωνικές θεωρίες. <ref>Skibo and Reid 2011: 275</ref> Σήμερα, η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται σε πειραματικές μελέτες και ερμηνείες του αρχαιολογικού αρχείου, ενσωματώνοντας στοιχεία από την εθνοαρχαιολογία και την πειραματική αρχαιολογία. Ωστόσο, υπάρχει κριτική ότι μπορεί να υπεραπλουστεύει τις ιστορικές ιδιαιτερότητες, όπως φαίνεται από συγκρίσεις με άλλες θεωρίες.
Η '''συμπεριφορική αρχαιολογία''' (behavioral archaeology) αποτελεί μια σημαντική θεωρητική κατεύθυνση στην [[αρχαιολογία]], η οποία εστιάζει στη μελέτη των σχέσεων μεταξύ ανθρώπινης συμπεριφοράς και [[αρχαιολογικός πολιτισμός|υλικού πολιτισμού]] σε όλα τα χρονικά και χωρικά πλαίσια<ref>Skibo and Reid 2011, 274.</ref>. Αυτή η προσέγγιση αναπτύχθηκε ως απάντηση στις ελλείψεις της [[διαδικαστική αρχαιολογία|διαδικαστικής αρχαιολογίας]], επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για επιστημονικές ερμηνείες βασισμένες σε γενικούς νόμους. Σύμφωνα με τον [[Μάικλ Μπράιαν Σίφερ]] (Michael B. Schiffer), συνιδρυτή της, η συμπεριφορική αρχαιολογία επαναπροσδιορίζει την αρχαιολογία ως [[επιστήμη]] που εξετάζει τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπων και αντικειμένων, χωρίς να περιορίζεται σε συγκεκριμένες [[κοινωνία|κοινωνικές]] θεωρίες<ref>Skibo and Reid 2011, 275.</ref>. Σήμερα, η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται σε πειραματικές μελέτες και ερμηνείες του αρχαιολογικού αρχείου, ενσωματώνοντας στοιχεία από την εθνοαρχαιολογία και την πειραματική αρχαιολογία. Ωστόσο, υπάρχει κριτική ότι μπορεί να υπεραπλουστεύει τις ιστορικές ιδιαιτερότητες, όπως φαίνεται από συγκρίσεις με άλλες θεωρίες.


==Ιστορική ανάπτυξη==
==Ιστορική ανάπτυξη==
Η συμπεριφορική αρχαιολογία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, με κύριους εκπροσώπους τον Michael B. Schiffer, τον J. Jefferson Reid και τον William Rathje. <ref>Skibo and Reid 2011: 273</ref> Αυτή η ομάδα ανέπτυξε την προσέγγιση ως αντίδραση στις περιορισμένες δυνατότητες της διαδικαστικής αρχαιολογίας, η οποία εστίαζε σε συστημικές διαδικασίες αλλά αγνοούσε τις λεπτομέρειες των αλληλεπιδράσεων με τον υλικό πολιτισμό. Ο Schiffer πρότεινε αρχικά την ιδέα σε εργασίες του το 1972 και 1976, προτείνοντας μια παράδοση βασισμένη σε τέσσερις στρατηγικές: εθνοαρχαιολογία, πειραματική αρχαιολογία, μελέτες σύγχρονου υλικού πολιτισμού και αρχαιολογική ερμηνεία. <ref>Skibo and Reid 2011: 274</ref>
Η συμπεριφορική αρχαιολογία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, με κύριους εκπροσώπους τον Μάικλ Σίφερ, τον Τζέφερσον Ράιντ (J. Jefferson Reid) και τον [[Γουίλιαμ Ράτχε]] (William Rathje)<ref>Skibo and Reid 2011, 273.</ref> Αυτή η ομάδα ανέπτυξε την προσέγγιση ως αντίδραση στις περιορισμένες δυνατότητες της διαδικαστικής αρχαιολογίας, η οποία εστίαζε σε συστημικές διαδικασίες αλλά αγνοούσε τις λεπτομέρειες των αλληλεπιδράσεων με τον υλικό πολιτισμό. Ο Schiffer πρότεινε αρχικά την ιδέα σε εργασίες του το 1972 και 1976, προτείνοντας μια παράδοση βασισμένη σε τέσσερις στρατηγικές: [[εθνοαρχαιολογία]], [[πειραματική αρχαιολογία]], μελέτες σύγχρονου υλικού πολιτισμού και αρχαιολογική ερμηνεία<ref>Skibo and Reid 2011, 274.</ref>.
Κατά τις επόμενες δεκαετίες, η θεωρία εξελίχθηκε μέσα από βιβλία και άρθρα, όπως το "Formation Processes of the Archaeological Record" του Schiffer το 1987, το οποίο εστίασε στις διαδικασίες σχηματισμού του αρχαιολογικού υλικού. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 488</ref> Η προσέγγιση επεκτάθηκε σε θέματα τεχνολογικής αλλαγής και σύγχρονων βιομηχανικών τεχνολογιών, με τον Schiffer να συμβάλλει σε πειραματικές μελέτες. Το 2010, σε φόρουμ της Society for American Archaeology, η συνεισφορά του Schiffer αξιολογήθηκε από άλλους επιστήμονες, επιβεβαιώνοντας την επιρροή της σε σύγχρονες θεωρίες. <ref>Skibo and Reid 2011: 276</ref> Σήμερα, η συμπεριφορική αρχαιολογία ενσωματώνεται σε πειραματικές προσεγγίσεις, όπως η επέκταση της πειραματικής αρχαιολογίας με πλαίσια όπως το Triple P (Perception-Process-Product). <ref>Marwick 2024: 378</ref>
 
Κατά τις επόμενες δεκαετίες, η θεωρία εξελίχθηκε μέσα από βιβλία και άρθρα, όπως το ''"Formation Processes of the Archaeological Record"'' του Schiffer το 1987, το οποίο εστίασε στις διαδικασίες σχηματισμού του αρχαιολογικού υλικού<ref>Lyman and O'Brien 1998, 488.</ref>. Η προσέγγιση επεκτάθηκε σε θέματα τεχνολογικής αλλαγής και σύγχρονων βιομηχανικών τεχνολογιών, με τον Σίφερ να συμβάλλει σε πειραματικές μελέτες. Το 2010, σε φόρουμ της Εταιρείας για την Αμερικανική Αρχαιολογία [Society for American Archaeology], η συνεισφορά του Σίφερ αξιολογήθηκε από άλλους επιστήμονες, επιβεβαιώνοντας την επιρροή της σε σύγχρονες θεωρίες. <ref>Skibo and Reid 2011, 276.</ref>. Σήμερα, η συμπεριφορική αρχαιολογία ενσωματώνεται σε πειραματικές προσεγγίσεις, όπως η επέκταση της πειραματικής αρχαιολογίας με πλαίσια όπως το Triple P (Perception-Process-Product)<ref>Marwick 2024, 378.</ref>.


==Βασικές αρχές==
==Βασικές αρχές==
Οι βασικές αρχές της συμπεριφορικής αρχαιολογίας βασίζονται στην ιδέα ότι η αρχαιολογία πρέπει να εστιάζει σε νόμους και γενικεύσεις που συνδέουν παρατηρήσεις από το αρχαιολογικό αρχείο με παρελθούσες συμπεριφορές. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 488</ref> Ο Schiffer ορίζει την αρχαιολογία ως μελέτη των σχέσεων μεταξύ συμπεριφοράς και υλικού πολιτισμού, χρησιμοποιώντας νομοθετικές δηλώσεις (lawlike statements) για ερμηνείες. Μια κεντρική αρχή είναι η διάκριση μεταξύ συστημικού και αρχαιολογικού πλαισίου, όπου τα αντικείμενα μεταβαίνουν από ενεργή χρήση σε απόθεση. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 492</ref>
Οι βασικές αρχές της συμπεριφορικής αρχαιολογίας βασίζονται στην ιδέα ότι η αρχαιολογία πρέπει να εστιάζει σε νόμους και γενικεύσεις που συνδέουν παρατηρήσεις από το [[αρχαιολογικό αρχείο]] με παρελθούσες συμπεριφορές<ref>Lyman and O'Brien 1998, 488.</ref>. Ο Σίφερ ορίζει την αρχαιολογία ως μελέτη των σχέσεων μεταξύ συμπεριφοράς και υλικού πολιτισμού, χρησιμοποιώντας νομοθετικού τύπου δηλώσεις (lawlike statements) για ερμηνείες. Μια κεντρική αρχή είναι η διάκριση μεταξύ συστημικού και αρχαιολογικού πλαισίου, όπου τα αντικείμενα μεταβαίνουν από ενεργή χρήση σε απόθεση<ref>Lyman and O'Brien 1998, 492.</ref>.
Η προσέγγιση είναι νομοθετική (nomothetic), αναζητώντας διαχρονικούς και διαχωρικούς κανόνες, όπως η αρχή McKellar για μικρά αντικείμενα σε σπάνια χρησιμοποιούμενες περιοχές. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 493</ref> Ενσωματώνει τέσσερις στρατηγικές για τη δημιουργία γνώσης: η δεύτερη στρατηγική, για παράδειγμα, εστιάζει σε γενικά ερωτήματα στον σύγχρονο υλικό πολιτισμό για την απόκτηση νόμων. <ref>Marwick 2024: 377</ref> Επίσης, η θεωρία αναγνωρίζει τις αλληλεπιδράσεις ως βασικές, επιτρέποντας ευελιξία σε εξηγήσεις αλλαγής χωρίς προνομιακές κοινωνικές θεωρίες. <ref>Skibo and Reid 2011: 275</ref>
Η προσέγγιση είναι νομοθετική (nomothetic), αναζητώντας διαχρονικούς και διαχωρικούς κανόνες, όπως η υπόθεση ΜακΚέλερ (Mckellar Hypothesis) για μικρά αντικείμενα σε σπάνια χρησιμοποιούμενες περιοχές<ref>Lyman and O'Brien 1998, 493.</ref>. Ενσωματώνει τέσσερεις στρατηγικές για τη δημιουργία γνώσης. Η δεύτερη στρατηγική, για παράδειγμα, εστιάζει σε γενικά ερωτήματα στον σύγχρονο υλικό πολιτισμό για την απόκτηση νόμων<ref>Marwick 2024, 377.</ref>. Επίσης, η [[θεωρία]] αναγνωρίζει τις αλληλεπιδράσεις ως βασικές, επιτρέποντας ευελιξία σε ερμηνείες της αλλαγής χωρίς προνομιακές κοινωνικές θεωρίες<ref>Skibo and Reid 2011, 275.</ref>.


==Διαφορές με άλλες προσεγγίσεις==
==Διαφορές με άλλες προσεγγίσεις==
Η συμπεριφορική αρχαιολογία διαφέρει σημαντικά από την εξελικτική αρχαιολογία, όπως αναλύεται σε μελέτες. Η εξελικτική βλέπει τα αντικείμενα ως φαινοτυπικά χαρακτηριστικά διαμορφωμένα από επιλογή και drift, εστιάζοντας σε ιστορικές γραμμές (lineages). <ref>Lyman and O'Brien 1998: 487</ref> Αντίθετα, η συμπεριφορική είναι ουσιαστικιστική (essentialist), αναζητώντας διαχρονικούς νόμους και συγχέοντας αμετάβλητες (immanent) και ιστορικά εξαρτώμενες (configurational) ιδιότητες. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 492</ref> Αυτές οι ασυμβατότητες περιλαμβάνουν την χρήση αναλογίας: η συμπεριφορική χρησιμοποιεί σύγχρονες αναλογίες για όλες τις παρελθούσες συμπεριφορές, ενώ η εξελικτική διακρίνει ιστορικές συμφραζόμενες. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 494</ref>
Η συμπεριφορική αρχαιολογία διαφέρει σημαντικά από την [[εξελικτική αρχαιολογία]], όπως αναλύεται σε μελέτες. Η εξελικτική βλέπει τα αντικείμενα ως φαινοτυπικά χαρακτηριστικά διαμορφωμένα από επιλογή και drift, εστιάζοντας σε ιστορικές γραμμές (lineages)<ref>Lyman and O'Brien 1998, 487.</ref>. Αντίθετα, η συμπεριφορική είναι ουσιαστική (essentialist), αναζητώντας διαχρονικούς νόμους και συγχέοντας αμετάβλητες (immanent) και ιστορικά εξαρτώμενες (configurational) ιδιότητες<ref>Lyman and O'Brien 1998, 492.</ref>. Αυτές οι ασυμβατότητες περιλαμβάνουν την χρήση αναλογίας. Η συμπεριφορική αρχαιολογία χρησιμοποιεί σύγχρονες αναλογίες για όλες τις παρελθούσες συμπεριφορές, ενώ η εξελικτική διακρίνει ιστορικά συμφραζόμενα<ref>Lyman and O'Brien 1998, 494.</ref>


Αυτές οι διαφορές δείχνουν ότι, ενώ η συμπεριφορική προσφέρει εργαλεία για ερμηνεία, μπορεί να αγνοεί την ιστορική πολυπλοκότητα. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 495</ref> Σε σύγχρονες εφαρμογές, όπως η πειραματική αρχαιολογία, η συμπεριφορική ενσωματώνεται για να διευρύνει την κατανόηση παραλλαγών. <ref>Marwick 2024: 379</ref>
Αυτές οι διαφορές δείχνουν ότι, ενώ η συμπεριφορική προσφέρει εργαλεία για ερμηνεία, μπορεί να αγνοεί την ιστορική πολυπλοκότητα<ref>Lyman and O'Brien 1998, 495.</ref>. Σε σύγχρονες εφαρμογές, όπως η [[πειραματική αρχαιολογία]], η συμπεριφορική ενσωματώνεται για να διευρύνει την κατανόηση των παραλλαγών<ref>Marwick 2024, 379.</ref>.


==Εφαρμογές==
==Εφαρμογές==
Στις εφαρμογές, η συμπεριφορική αρχαιολογία χρησιμοποιείται για την ανάλυση διαδικασιών σχηματισμού, όπως σε μελέτες απόθεσης απορριμμάτων (garbage archaeology). <ref>Skibo and Reid 2011: 275</ref> Σε πειραματικές μελέτες, επεκτείνεται με πλαίσια όπως το Triple P, που εξετάζει παραλλαγές σε αντίληψη, διαδικασία και προϊόν, ενσωματώνοντας εθνογραφικά δεδομένα. <ref>Marwick 2024: 380</ref> Παραδείγματα περιλαμβάνουν ανάλυση εργαλείων και τεχνολογικών συμβιβασμών, όπως το ελβετικό μαχαίρι ως παράδειγμα. <ref>Lyman and O'Brien 1998: 489</ref> Η προσέγγιση εφαρμόζεται επίσης σε σύγχρονα πλαίσια, όπως βιομηχανικές τεχνολογίες, βοηθώντας στην κατανόηση τεχνολογικής αλλαγής. <ref>Skibo and Reid 2011: 276</ref>
Στις εφαρμογές, η συμπεριφορική αρχαιολογία χρησιμοποιείται για την ανάλυση διαδικασιών σχηματισμού, όπως σε [[Απορριμματολογία|μελέτες απόθεσης απορριμμάτων]] (garbage archaeology). <ref>Skibo and Reid 2011: 275</ref> Σε πειραματικές μελέτες, επεκτείνεται με πλαίσια όπως το Triple P, που εξετάζει παραλλαγές σε αντίληψη, διαδικασία και προϊόν, ενσωματώνοντας [[εθνογραφία|εθνογραφικά]] δεδομένα. <ref>Marwick 2024: 380</ref> Παραδείγματα περιλαμβάνουν ανάλυση [[εργαλείο|εργαλείων]] και [[τεχνολογία|τεχνολογικών]] συμβιβασμών<ref>Lyman and O'Brien 1998: 489</ref> Η προσέγγιση εφαρμόζεται επίσης σε σύγχρονα πλαίσια, όπως βιομηχανικές τεχνολογίες, βοηθώντας στην κατανόηση της τεχνολογικής αλλαγής<ref>Skibo and Reid 2011, 276.</ref>.


==Συμπέρασμα==
Η συμπεριφορική αρχαιολογία προσφέρει ένα ισχυρό [[εννοιολογικό πλαίσιο|πλαίσιο]] για την ερμηνεία του υλικού πολιτισμού, βασισμένη σε επιστημονικούς νόμους και αλληλεπιδράσεις. Παρά τις κριτικές για ασυμβατότητες με άλλες θεωρίες, παραμένει σχετική σε σύγχρονες έρευνες, όπως φαίνεται από επεκτάσεις σε πειραματικές μεθόδους<ref>Marwick 2024, 388.</ref>. Η συνεισφορά της στην αρχαιολογία είναι αναμφισβήτητη, ενθαρρύνοντας περαιτέρω τον διάλογο μεταξύ διαφορετικών προσεγγίσεων.
Η συμπεριφορική αρχαιολογία προσφέρει ένα ισχυρό πλαίσιο για την ερμηνεία του υλικού πολιτισμού, βασισμένη σε επιστημονικούς νόμους και αλληλεπιδράσεις. Παρά τις κριτικές για ασυμβατότητες με άλλες θεωρίες, παραμένει σχετική σε σύγχρονες έρευνες, όπως φαίνεται από επεκτάσεις σε πειραματικές μεθόδους. <ref>Marwick 2024: 388</ref> Η συνεισφορά της στην αρχαιολογία είναι αναμφισβήτητη, ενθαρρύνοντας περαιτέρω διάλογο μεταξύ προσεγγίσεων.


==Παραπομπές==
==Παραπομπές==
Γραμμή 27: Γραμμή 27:
*Marwick, B. 2024. Variation Matters: Expanding the Scope of Experimental Archaeology. ''Advances in Archaeological Practice'' 12(3):375-389. https://doi.org/10.1017/aap.2024.30
*Marwick, B. 2024. Variation Matters: Expanding the Scope of Experimental Archaeology. ''Advances in Archaeological Practice'' 12(3):375-389. https://doi.org/10.1017/aap.2024.30
*Skibo, J. M., and J. J. Reid. 2011. Introduction to Assessing Michael Brian Schiffer and His Behavioral Archaeology. ''Journal of Archaeological Method and Theory'' 18(4):273-277. https://doi.org/10.1007/s10816-011-9117-0
*Skibo, J. M., and J. J. Reid. 2011. Introduction to Assessing Michael Brian Schiffer and His Behavioral Archaeology. ''Journal of Archaeological Method and Theory'' 18(4):273-277. https://doi.org/10.1007/s10816-011-9117-0
[[Κατηγορία: Συμπεριφορική αρχαιολογία| ]]

Τελευταία αναθεώρηση της 20:21, 29 Οκτωβρίου 2025

Η συμπεριφορική αρχαιολογία (behavioral archaeology) αποτελεί μια σημαντική θεωρητική κατεύθυνση στην αρχαιολογία, η οποία εστιάζει στη μελέτη των σχέσεων μεταξύ ανθρώπινης συμπεριφοράς και υλικού πολιτισμού σε όλα τα χρονικά και χωρικά πλαίσια[1]. Αυτή η προσέγγιση αναπτύχθηκε ως απάντηση στις ελλείψεις της διαδικαστικής αρχαιολογίας, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα πλαίσιο για επιστημονικές ερμηνείες βασισμένες σε γενικούς νόμους. Σύμφωνα με τον Μάικλ Μπράιαν Σίφερ (Michael B. Schiffer), συνιδρυτή της, η συμπεριφορική αρχαιολογία επαναπροσδιορίζει την αρχαιολογία ως επιστήμη που εξετάζει τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπων και αντικειμένων, χωρίς να περιορίζεται σε συγκεκριμένες κοινωνικές θεωρίες[2]. Σήμερα, η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται σε πειραματικές μελέτες και ερμηνείες του αρχαιολογικού αρχείου, ενσωματώνοντας στοιχεία από την εθνοαρχαιολογία και την πειραματική αρχαιολογία. Ωστόσο, υπάρχει κριτική ότι μπορεί να υπεραπλουστεύει τις ιστορικές ιδιαιτερότητες, όπως φαίνεται από συγκρίσεις με άλλες θεωρίες.

Ιστορική ανάπτυξη

Η συμπεριφορική αρχαιολογία εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, με κύριους εκπροσώπους τον Μάικλ Σίφερ, τον Τζέφερσον Ράιντ (J. Jefferson Reid) και τον Γουίλιαμ Ράτχε (William Rathje)[3] Αυτή η ομάδα ανέπτυξε την προσέγγιση ως αντίδραση στις περιορισμένες δυνατότητες της διαδικαστικής αρχαιολογίας, η οποία εστίαζε σε συστημικές διαδικασίες αλλά αγνοούσε τις λεπτομέρειες των αλληλεπιδράσεων με τον υλικό πολιτισμό. Ο Schiffer πρότεινε αρχικά την ιδέα σε εργασίες του το 1972 και 1976, προτείνοντας μια παράδοση βασισμένη σε τέσσερις στρατηγικές: εθνοαρχαιολογία, πειραματική αρχαιολογία, μελέτες σύγχρονου υλικού πολιτισμού και αρχαιολογική ερμηνεία[4].

Κατά τις επόμενες δεκαετίες, η θεωρία εξελίχθηκε μέσα από βιβλία και άρθρα, όπως το "Formation Processes of the Archaeological Record" του Schiffer το 1987, το οποίο εστίασε στις διαδικασίες σχηματισμού του αρχαιολογικού υλικού[5]. Η προσέγγιση επεκτάθηκε σε θέματα τεχνολογικής αλλαγής και σύγχρονων βιομηχανικών τεχνολογιών, με τον Σίφερ να συμβάλλει σε πειραματικές μελέτες. Το 2010, σε φόρουμ της Εταιρείας για την Αμερικανική Αρχαιολογία [Society for American Archaeology], η συνεισφορά του Σίφερ αξιολογήθηκε από άλλους επιστήμονες, επιβεβαιώνοντας την επιρροή της σε σύγχρονες θεωρίες. [6]. Σήμερα, η συμπεριφορική αρχαιολογία ενσωματώνεται σε πειραματικές προσεγγίσεις, όπως η επέκταση της πειραματικής αρχαιολογίας με πλαίσια όπως το Triple P (Perception-Process-Product)[7].

Βασικές αρχές

Οι βασικές αρχές της συμπεριφορικής αρχαιολογίας βασίζονται στην ιδέα ότι η αρχαιολογία πρέπει να εστιάζει σε νόμους και γενικεύσεις που συνδέουν παρατηρήσεις από το αρχαιολογικό αρχείο με παρελθούσες συμπεριφορές[8]. Ο Σίφερ ορίζει την αρχαιολογία ως μελέτη των σχέσεων μεταξύ συμπεριφοράς και υλικού πολιτισμού, χρησιμοποιώντας νομοθετικού τύπου δηλώσεις (lawlike statements) για ερμηνείες. Μια κεντρική αρχή είναι η διάκριση μεταξύ συστημικού και αρχαιολογικού πλαισίου, όπου τα αντικείμενα μεταβαίνουν από ενεργή χρήση σε απόθεση[9]. Η προσέγγιση είναι νομοθετική (nomothetic), αναζητώντας διαχρονικούς και διαχωρικούς κανόνες, όπως η υπόθεση ΜακΚέλερ (Mckellar Hypothesis) για μικρά αντικείμενα σε σπάνια χρησιμοποιούμενες περιοχές[10]. Ενσωματώνει τέσσερεις στρατηγικές για τη δημιουργία γνώσης. Η δεύτερη στρατηγική, για παράδειγμα, εστιάζει σε γενικά ερωτήματα στον σύγχρονο υλικό πολιτισμό για την απόκτηση νόμων[11]. Επίσης, η θεωρία αναγνωρίζει τις αλληλεπιδράσεις ως βασικές, επιτρέποντας ευελιξία σε ερμηνείες της αλλαγής χωρίς προνομιακές κοινωνικές θεωρίες[12].

Διαφορές με άλλες προσεγγίσεις

Η συμπεριφορική αρχαιολογία διαφέρει σημαντικά από την εξελικτική αρχαιολογία, όπως αναλύεται σε μελέτες. Η εξελικτική βλέπει τα αντικείμενα ως φαινοτυπικά χαρακτηριστικά διαμορφωμένα από επιλογή και drift, εστιάζοντας σε ιστορικές γραμμές (lineages)[13]. Αντίθετα, η συμπεριφορική είναι ουσιαστική (essentialist), αναζητώντας διαχρονικούς νόμους και συγχέοντας αμετάβλητες (immanent) και ιστορικά εξαρτώμενες (configurational) ιδιότητες[14]. Αυτές οι ασυμβατότητες περιλαμβάνουν την χρήση αναλογίας. Η συμπεριφορική αρχαιολογία χρησιμοποιεί σύγχρονες αναλογίες για όλες τις παρελθούσες συμπεριφορές, ενώ η εξελικτική διακρίνει ιστορικά συμφραζόμενα[15]

Αυτές οι διαφορές δείχνουν ότι, ενώ η συμπεριφορική προσφέρει εργαλεία για ερμηνεία, μπορεί να αγνοεί την ιστορική πολυπλοκότητα[16]. Σε σύγχρονες εφαρμογές, όπως η πειραματική αρχαιολογία, η συμπεριφορική ενσωματώνεται για να διευρύνει την κατανόηση των παραλλαγών[17].

Εφαρμογές

Στις εφαρμογές, η συμπεριφορική αρχαιολογία χρησιμοποιείται για την ανάλυση διαδικασιών σχηματισμού, όπως σε μελέτες απόθεσης απορριμμάτων (garbage archaeology). [18] Σε πειραματικές μελέτες, επεκτείνεται με πλαίσια όπως το Triple P, που εξετάζει παραλλαγές σε αντίληψη, διαδικασία και προϊόν, ενσωματώνοντας εθνογραφικά δεδομένα. [19] Παραδείγματα περιλαμβάνουν ανάλυση εργαλείων και τεχνολογικών συμβιβασμών[20] Η προσέγγιση εφαρμόζεται επίσης σε σύγχρονα πλαίσια, όπως βιομηχανικές τεχνολογίες, βοηθώντας στην κατανόηση της τεχνολογικής αλλαγής[21].

Η συμπεριφορική αρχαιολογία προσφέρει ένα ισχυρό πλαίσιο για την ερμηνεία του υλικού πολιτισμού, βασισμένη σε επιστημονικούς νόμους και αλληλεπιδράσεις. Παρά τις κριτικές για ασυμβατότητες με άλλες θεωρίες, παραμένει σχετική σε σύγχρονες έρευνες, όπως φαίνεται από επεκτάσεις σε πειραματικές μεθόδους[22]. Η συνεισφορά της στην αρχαιολογία είναι αναμφισβήτητη, ενθαρρύνοντας περαιτέρω τον διάλογο μεταξύ διαφορετικών προσεγγίσεων.

Παραπομπές

  1. ↑ Skibo and Reid 2011, 274.
  2. ↑ Skibo and Reid 2011, 275.
  3. ↑ Skibo and Reid 2011, 273.
  4. ↑ Skibo and Reid 2011, 274.
  5. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 488.
  6. ↑ Skibo and Reid 2011, 276.
  7. ↑ Marwick 2024, 378.
  8. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 488.
  9. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 492.
  10. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 493.
  11. ↑ Marwick 2024, 377.
  12. ↑ Skibo and Reid 2011, 275.
  13. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 487.
  14. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 492.
  15. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 494.
  16. ↑ Lyman and O'Brien 1998, 495.
  17. ↑ Marwick 2024, 379.
  18. ↑ Skibo and Reid 2011: 275
  19. ↑ Marwick 2024: 380
  20. ↑ Lyman and O'Brien 1998: 489
  21. ↑ Skibo and Reid 2011, 276.
  22. ↑ Marwick 2024, 388.

Βιβλιογραφία

  • Lyman, R. L., and M. J. O'Brien. 1998. Basic Incompatibilities between Evolutionary and Behavioral Archaeology. American Antiquity 63(3):485-498. https://doi.org/10.2307/2694632
  • Marwick, B. 2024. Variation Matters: Expanding the Scope of Experimental Archaeology. Advances in Archaeological Practice 12(3):375-389. https://doi.org/10.1017/aap.2024.30
  • Skibo, J. M., and J. J. Reid. 2011. Introduction to Assessing Michael Brian Schiffer and His Behavioral Archaeology. Journal of Archaeological Method and Theory 18(4):273-277. https://doi.org/10.1007/s10816-011-9117-0
Ανακτήθηκε από «https://archaeology.archive.gr/mediawiki-1.44.0/index.php?title=Συμπεριφορική_αρχαιολογία&oldid=1028»