Μάικλ Σανκς

Από archaeology
Πήδηση στην πλοήγησηΠήδηση στην αναζήτηση
Μάικλ Σανκς

Ο Μάικλ Σανκς (Michael Shanks) είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς σύγχρονους αρχαιολόγους, γνωστός για την πρωτοποριακή του συνεισφορά στη μεταδιαδικαστική αρχαιολογία και την ενσωμάτωση θεωρίας, τέχνης και σχεδιασμού στην επιστήμη. Γεννημένος στη Βρετανία, ο Shanks έχει διδάξει σε πανεπιστήμια όπως το Cambridge, το Lampeter και το Stanford, όπου ίδρυσε εργαστήρια όπως το Metamedia. Η εργασία του εστιάζει στην αρχαιολογική φαντασία ως δημιουργική διαδικασία σύνδεσης παρελθόντος και παρόντος, προκαλώντας παραδοσιακές προσεγγίσεις[1]

Βίος

Ο Σανκς γεννήθηκε στη Βορειοανατολική Αγγλία, σε οικογένεια ανθρακωρύχων και ναυπηγών, εμπειρίες που διαμόρφωσαν την ευαισθησία του σε κοινωνικές αλλαγές. Σπούδασε αρχαιολογία και ανθρωπολογία στο Cambridge (BA, 1980), με διατριβή σε προϊστορικές ταφικές πρακτικές[2]. Δίδαξε σε σχολείο (1982-1988), ενώ ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Cambridge (1992) για την κεραμεική της αρχαϊκής Κορίνθου. Από το 1993-1998, ήταν επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουαλίας Lampeter, όπου ανέπτυξε καινοτόμα προγράμματα[3] Το 1999 μετακόμισε στο Stanford, όπου ίδρυσε το Archaeology Center και συνεργάστηκε με καλλιτέχνες όπως ο Mike Pearson. Έχει λάβει τιμητικό διδακτορικό από το Roskilde (2018) και έχει εποπτεύσει δεκάδες διδακτορικούς φοιτητές[4] Η καριέρα του περιλαμβάνει πάνω από 180 δημοσιεύσεις.

Συνεισφορές στη θεωρία της αρχαιολογίας

Ο Shanks πρωτοστάτησε στην post-processual αρχαιολογία, κριτικάροντας την processual ως υπερβολικά συστημική και ντετερμινιστική. Σε συνεργασία με τον Christopher Tilley, εισήγαγε έννοιες όπως η δομή (structuration) και η πρακτική, εστιάζοντας σε ενεργούς πράκτορες και συμβολισμούς. [5] Στο "The Craft of Archaeology" (1996), προτείνει την αρχαιολογία ως τέχνη (craft), ενσωματώνοντας χέρι, καρδιά και νου, για να υπερβεί διχασμούς θεωρίας-πρακτικής[6]. Στο "Experiencing the Past" (1992), εξερευνά την αρχαιολογική φαντασία ως σχέση παρελθόντος-παρόντος, μέσω αισθητικής και υλικότητας[7]. Στο "The Archaeological Imagination" (2012), ορίζει τη φαντασία ως δημιουργική ικανότητα να συνθέτει ίχνη σε αφηγήσεις[8]. Ενσωματώνει θεωρίες από Nietzsche και Deleuze, προωθώντας την πολυπλοκότητα και τιςσχέσεις ανθρώπων-πραγμάτων.

Κύρια έργα και μεθοδολογία

Στα κύρια έργα του, όπως το "Re-Constructing Archaeology" (1987) και "Social Theory and Archaeology" (1987), ο Σανκς ασκεί κριτική στην πολιτιστική εξέλιξη, προτείνοντας ερμηνευτικές προσεγγίσεις[9] Στο "Theatre/Archaeology" (2001), συνδέει την αρχαιολογία με την παραστατική τέχνη, βλέποντας τα ερείπια ως γεγονότα.[10]. Η μεθοδολογία του εστιάζει σε πολλαπλές ερμηνείες και πολιτιστική παραγωγή, με εφαρμογές σε σύγχρονα ζητήματα όπως η πολιτιστική κληρονομιά και ο σχεδιασμός[11] Έχει οργανώσει συνέδρια για το φύλο, τη γνωσιακή αρχαιολογία και ηθική.

Επίδραση και κριτική

Η επίδραση του Σανκς είναι εμφανής στην εξάπλωση της μεταδιαδικαστικής αρχαιολογίας σε Ευρώπη και ΗΠΑ, επηρεάζοντας το φύλο, το σώμα και το τοπίο[12]. Κριτικοί τον κατηγορούν για σχετικισμό, ωστόσο υπερασπίζεται τον πλουραλισμό χστις απόψεις του[13] Συνεισφέρει σε σύγχρονες συζητήσεις για την αποαποικιοποίηση και βιωσιμότητα, ενώ η εργασία του στον σχεδιασμό (π.χ. Revs Program) ενώνει αρχαιολογία με βιομηχανία.

Ο Μάικλ Σανκς μεταμορφώνει την αρχαιολογία σε δημιουργική, πολιτική πρακτική, συνδέοντας παρελθόν με παρόν. Η κληρονομιά του έγκειται στην πρόκληση για σκεπτόμενη, ενσωματωμένη γνώση[14] Σε εποχή κρίσεων, η αρχαιολογική φαντασία προσφέρει εργαλεία για την κατανόηση αλλαγών.

Παραπομπές

  1. Shanks 2012, 1-2.
  2. Shanks CV: 1-2.
  3. Shanks CV: 2-3
  4. Shanks CV: 3-4.
  5. Shanks 2009: 1-3
  6. Shanks and McGuire 1996, 76-77.
  7. Shanks 1992, 1-2.
  8. Shanks 2012: 2-3.
  9. Shanks 2009, 4-5.
  10. Shanks CV: 7-8.
  11. Shanks and McGuire 1996, 79-80.
  12. Shanks 2009, 5-6.
  13. Shanks 2009, 7-8.
  14. Shanks 2012, 14-15.

Βιβλιογραφία

Εξωτερικοί σύνδεσμοι