Κλίμα
Ο όρος κλίμα (climate) (από το ελληνικό κλίμα = «κλίση») δηλώνει γενικώς τις μέσες καιρικές συνθήκες και την ποικιλότητα των καιρικών συνθηκών σε μια περιοχή ή στο σύνολο της Γης, σε σχετικά μεγάλες χρονικές κλίμακες[1]. Συγκεκριμένα, ' ηWorld Meteorological Organization (WMO) αναφέρει ότι το κλίμα είναι «οι συνθήκες του καιρού για μεγάλη περίοδο, που συνήθως ορίζεται στα 30 χρόνια»[2]. Από τεχνική σκοπιά, το κλίμα μπορεί να οριστεί ως η «στατιστική περιγραφή, με όρους μέσου και μεταβλητότητας, των σχετικών ποσοτήτων (π.χ. θερμοκρασίας, βροχόπτωσης, ανέμου) για περίοδο που κυμαίνεται από μήνες έως χιλιάδες ή εκατομμύρια έτη»[3].
Η διαφοροποίηση από τον καιρό (weather) έγκειται στο ότι ο καιρός αφορά τις βραχυχρόνιες συνθήκες στην ατμόσφαιρα, ενώ το κλίμα αφορά τη στατιστική σύγκλιση αυτών των συνθηκών σε μακροχρόνια βάση — όπως η φράση «Το κλίμα είναι τι περιμένεις· ο καιρός είναι τι παίρνεις»[4].
Το σύστημα του κλίματος
Το κλίμα δεν είναι απλώς ο μέσος όρος της θερμοκρασίας ή της βροχόπτωσης. Πρόκειται για ένα πολύπλοκο σύστημα που περιλαμβάνει διάφορες κύριες συνιστώσες: το ατμοσφαιρικό σύστημα (αέρας, πίεση, άνεμος), την υδρόσφαιρα (ωκεανόςωκεανοί]], λίμνες, ποτάμια), την κρυόσφαιρα (πάγοι, χιόνι, παγωμένο έδαφος), τη λιθόσφαιρα (έδαφος, γεωλογία) και τη βιόσφαιρα (ζωντανοί οργανισμοί). [5]
Κάθε μία από αυτές τις συνιστώσες αλληλεπιδρά με τις υπόλοιπες. Για παράδειγμα, η θάλασσα αποθηκεύει θερμότητα, εκπέμπει ή απορροφά υδρατμούς, η βιόσφαιρα επηρεάζει την ανταλλαγή CO₂ και η κρυόσφαιρα καθορίζει την ανακλαστικότητα (albedo) της Γης[6]. Οι αλληλεπιδράσεις αυτές δημιουργούν μακροχρόνια μοτίβα —περιοδικότητες, κυκλικές μεταβολές, σταθερές σχέσεις— αλλά και μεταβλητότητα και αλλαγές.
