Αποθετικό μοντέλο (αρχαιολογία): Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
||
| Γραμμή 12: | Γραμμή 12: | ||
*Ανθρωπογενή Μοντέλα: Περιλαμβάνουν τεχνητά ιζήματα από αστικά έργα ή βιομηχανικά απόβλητα<ref>Ford et al. 2014, 68-75.</ref>. | *Ανθρωπογενή Μοντέλα: Περιλαμβάνουν τεχνητά ιζήματα από αστικά έργα ή βιομηχανικά απόβλητα<ref>Ford et al. 2014, 68-75.</ref>. | ||
*Προβλεπτικά Μοντέλα: Χρησιμοποιούν στατιστικά, όπως στατιστική ανάλυση ζώνης, για εκτίμηση πιθανοτήτων θέσεων<ref>Alders 2023, 131-138.</ref>. | *Προβλεπτικά Μοντέλα: Χρησιμοποιούν στατιστικά, όπως στατιστική ανάλυση ζώνης, για εκτίμηση πιθανοτήτων θέσεων<ref>Alders 2023, 131-138.</ref>. | ||
Τρισδιάστατα Μοντέλα: Δημιουργούν όγκους ιζημάτων με λογισμικά όπως το Rockworks<ref>Carey et al. 2018, 19.</ref> | *Τρισδιάστατα Μοντέλα: Δημιουργούν όγκους ιζημάτων με [[λογισμικό|λογισμικά όπως το Rockworks<ref>Carey et al. 2018, 19.</ref> | ||
Γεωστατιστικά εργαλεία, όπως στατιστικά πλειοψηφίας<ref>Στατιστικά στοιχεία που προέρχονται από την πλειοψηφία ενός συνόλου δεδομένων ή πληθυσμού</ref> και ο συντελεστής μεταβλητότητας<ref>Δείκτης που μετράει τη σχετική διασπορά των τιμών σε ένα σύνολο δεδομένων και χρησιμοποιείται για τη σύγκριση της μεταβλητότητας μεταξύ συνόλων που έχουν διαφορετικές μονάδες μέτρησης.</ref>, βελτιώνουν την ακρίβεια σε ανοιχτά λογισμικά όπως το QGIS<ref>Alders 2023, 127-129.</ref>. | Γεωστατιστικά εργαλεία, όπως στατιστικά πλειοψηφίας<ref>Στατιστικά στοιχεία που προέρχονται από την πλειοψηφία ενός συνόλου δεδομένων ή πληθυσμού</ref> και ο συντελεστής μεταβλητότητας<ref>Δείκτης που μετράει τη σχετική διασπορά των τιμών σε ένα σύνολο δεδομένων και χρησιμοποιείται για τη σύγκριση της μεταβλητότητας μεταξύ συνόλων που έχουν διαφορετικές μονάδες μέτρησης.</ref>, βελτιώνουν την ακρίβεια σε ανοιχτά λογισμικά όπως το QGIS<ref>Alders 2023, 127-129.</ref>. | ||
Αναθεώρηση της 16:22, 30 Οκτωβρίου 2025
Το αποθετικό μοντέλο στην αρχαιολογία είναι μια μέθοδος που χαρακτηρίζει την υπόγεια στρωματογραφία ιζημάτων για να κατανοήσει την εξέλιξη του τοπίου και την πιθανή παρουσία αρχαιολογικών καταλοίπων. Εστιάζει σε φυσικές και ανθρωπογενείς διεργασίες που σχηματίζουν στρώματα, όπως διάβρωση, απόθεση και ανθρώπινη παρέμβαση.
Το αποθετικό μοντέλο στην αρχαιολογία είναι εργαλείο για την κατανόηση και διαχείριση θαμμένων αρχαιολογικών πόρων, ενσωματώνοντας γεωεπιστημονικές μεθόδους με αρχαιολογικές πρακτικές. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει την πρόβλεψη της κατανομής και διατήρησης καταλοίπων χωρίς εκτεταμένες παρεμβάσεις, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα των ερευνών. Η εξέλιξη των μοντέλων από απλές γεωλογικές χαρτογραφήσεις σε προχωρημένα γεωστατιστικά συστήματα έχει ενισχύσει την ακρίβειά τους, ιδιαίτερα σε πολύπλοκα περιβάλλοντα όπως αστικά κέντρα ή πλημμυρικές πεδιάδες[1].
Ορισμός των αποθετικών μοντέλων
Ένα αποθετικό μοντέλο ορίζεται ως η χαρακτηριστική περιγραφή της υπογειας στρωματογραφίας ιζημάτων, η οποία αποκαλύπτει την εξέλιξη του τοπίου και την πιθανή διανομή αρχαιολογικών καταλοίπων[2]. Περιλαμβάνει γεωμορφολογικούς, υδρολογικούς και ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η ιζηματογένεση από φυσικές διεργασίες (π.χ. πλημμύρες, αιολική δράση) ή ανθρώπινες δραστηριότητες (π.χ. κατασκευές, γεωργία)[3]. Τα μοντέλα μπορεί να είναι εμπειρικά, βασισμένα σε παρατηρήσεις, ή θεωρητικά, συνδέοντας διεργασίες με αρχαιολογικά δεδομένα[4]. Σύγχρονες προσεγγίσεις χρησιμοποιούν GIS για τρισδιάστατες απεικονίσεις, ενσωματώνοντας δεδομένα από γεωτρήσεις και γεωφυσικές έρευνες[5]. Η εξέλιξη περιλαμβάνει από 2D διατομές σε ποσοτικά μοντέλα με στατιστική ανάλυση ζώνης[6] για πρόβλεψη πιθανοτήτων. [7].
Τύποι Αποθετικών Μοντέλων
Τα μοντέλα ταξινομούνται βάσει περιβάλλοντος και μεθόδου[8].
- Γεωαρχαιολογικά Μοντέλα: Εστιάζουν σε φυσικές διεργασίες, όπως αλλουβιακές αποθέσεις σε πλημμυρικές πεδιάδες[9]
- Ανθρωπογενή Μοντέλα: Περιλαμβάνουν τεχνητά ιζήματα από αστικά έργα ή βιομηχανικά απόβλητα[10].
- Προβλεπτικά Μοντέλα: Χρησιμοποιούν στατιστικά, όπως στατιστική ανάλυση ζώνης, για εκτίμηση πιθανοτήτων θέσεων[11].
- Τρισδιάστατα Μοντέλα: Δημιουργούν όγκους ιζημάτων με [[λογισμικό|λογισμικά όπως το Rockworks[12]
Γεωστατιστικά εργαλεία, όπως στατιστικά πλειοψηφίας[13] και ο συντελεστής μεταβλητότητας[14], βελτιώνουν την ακρίβεια σε ανοιχτά λογισμικά όπως το QGIS[15].
- ↑ Carey et al. 2018, 2-3.
- ↑ Carey et al. 2018, 6.
- ↑ Ford et al. 2014, 56-58.
- ↑ Alders 2023, 118-119.
- ↑ Historic England 2020, n.p.
- ↑ Γεωγραφική τεχνική που υπολογίζει στατιστικά στοιχεία (όπως μέσος όρος, άθροισμα, ελάχιστο, μέγιστο) για κάθε ξεχωριστή "ζώνη" ή περιοχή σε ένα σύνολο δεδομένων. Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υπολογιστεί ο μέσος όρος της βροχόπτωσης για κάθε διοικητική περιοχή σε ένα χάρτη βροχοπτώσεων.
- ↑ Alders 2023, 123-131.
- ↑ Carey et al. 2018, 6-10.
- ↑ Carey et al. 2018, 16-18.
- ↑ Ford et al. 2014, 68-75.
- ↑ Alders 2023, 131-138.
- ↑ Carey et al. 2018, 19.
- ↑ Στατιστικά στοιχεία που προέρχονται από την πλειοψηφία ενός συνόλου δεδομένων ή πληθυσμού
- ↑ Δείκτης που μετράει τη σχετική διασπορά των τιμών σε ένα σύνολο δεδομένων και χρησιμοποιείται για τη σύγκριση της μεταβλητότητας μεταξύ συνόλων που έχουν διαφορετικές μονάδες μέτρησης.
- ↑ Alders 2023, 127-129.
