Νέα αρχαιολογία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
||
| Γραμμή 18: | Γραμμή 18: | ||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
< | <references/> | ||
==Βιβλιογραφία== | ==Βιβλιογραφία== | ||
Αναθεώρηση της 21:31, 26 Οκτωβρίου 2025
Η Νέα Αρχαιολογία προέκυψε ως αντίδραση στην παραδοσιακή, περιγραφική αρχαιολογία του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, η οποία εστίαζε κυρίως στην ταξινόμηση και χρονολόγηση ευρημάτων χωρίς βαθύτερη εξήγηση πολιτισμικών διεργασιών. [1] Αντίθετα, η Νέα Αρχαιολογία εισήγαγε επιστημονικές μεθόδους, όπως η διατύπωση υποθέσεων και η δοκιμή τους, για να εξηγήσει πώς λειτουργούσαν οι αρχαίες κοινωνίες. [2] Αυτό το ρεύμα συνδέθηκε στενά με την ανθρωπολογία, βλέποντας την αρχαιολογία ως εργαλείο κατανόησης πολιτισμικών συστημάτων. Η σημασία της έγκειται στην επιστημονικοποίηση της πειθαρχίας, παρόλο που δέχτηκε κριτική για υπερβολική έμφαση στην αντικειμενικότητα.
Ιστορικό πλαίσιο
Πριν από τη Νέα Αρχαιολογία, η αρχαιολογία βρισκόταν στην περίοδο της Ταξινομικής-Ιστορικής Προσέγγισης, όπου η έμφαση δινόταν στη συλλογή δεδομένων και την περιγραφή πολιτισμικών ιστοριών χωρίς εξήγηση συμπεριφορών. [3] Η δεκαετία του 1960, με επιρροές από νέες τεχνολογίες όπως οι υπολογιστές και οι απόλυτες χρονολογήσεις, δημιούργησε το έδαφος για αλλαγή. Ο Lewis Binford, σε άρθρο του το 1962, υποστήριξε ότι η αρχαιολογία πρέπει να γίνει ανθρωπολογία, εστιάζοντας σε πολιτισμικές ομοιότητες και διαφορές. [4] Αυτή η μετατόπιση από περιγραφή σε εξήγηση σηματοδότησε την αρχή της Νέας Αρχαιολογίας, επηρεασμένη από θετικιστικές φιλοσοφίες και ανθρωπολογικές θεωρίες.
Βασικά xαρακτηριστικά της νέας αρχαιολογίας
Η Νέα Αρχαιολογία χαρακτηρίζεται από την υιοθέτηση επιστημονικών μεθόδων για την ερμηνεία του αρχαιολογικού αρχείου. Κεντρική είναι η εθνοαρχαιολογία, όπου παρατηρούνται σύγχρονες κοινωνίες για να ερμηνευθούν αρχαία ευρήματα. [5] Για παράδειγμα, ο Binford μελέτησε Inuit κυνηγούς για να προβλέψει πώς θα φαίνονταν αρχαία κυνηγετικά στρατόπεδα. [6] Επίσης, εισήγαγε θεωρίες μεσαίου επιπέδου (middle range theory), που συνδέουν ευρήματα με συγκεκριμένες συμπεριφορές. [7] Ο Binford ταξινόμησε τα τεχνήματα σε τεχνο-οικονομικά (technomic), κοινωνικο-τεχνικά (socio-technic) και ιδεο-τεχνικά (ideo-technic), αντανακλώντας διαφορετικές πλευρές πολιτισμικών συστημάτων. [8] Άλλο χαρακτηριστικό είναι η θεωρία συστημάτων, όπου οι κοινωνίες βλέπονται ως αλληλοσυνδεδεμένα υποσυστήματα. [9] Τέλος, μοντέλα βέλτιστης συμπεριφοράς, όπως το μοντέλο επιλογής τροφής (diet breadth), προβλέπουν λογικές αποφάσεις βασισμένες σε θερμιδική απόδοση. [10] Αυτά τα μοντέλα βοηθούν στην εξήγηση αποκλίσεων από τα αναμενόμενα, όπως η χρήση βελανιδιών από Ιθαγενείς της Καλιφόρνιας λόγω αφθονίας. [11]
Κύριοι uεωρητικοί και sυνεισφορές
Ο Lewis Binford θεωρείται ο πατέρας της Νέας Αρχαιολογίας. Στο έργο του "Archaeology as Anthropology" (1962), επέκρινε την παραδοσιακή αρχαιολογία για έλλειψη εξήγησης και πρότεινε συστηματική προσέγγιση. [12] Εισήγαγε έννοιες όπως η μεσαία έρευνα για σύνδεση δεδομένων με κοινωνικο-πολιτισμικά φαινόμενα. [13] Ο David Clarke, με το "Analytical Archaeology" (1968), ενίσχυσε τη μαθηματική και στατιστική ανάλυση. [14] Άλλοι, όπως ο Kent Flannery, ανέπτυξαν τη θεωρία συστημάτων για σύνθετες κοινωνίες. [15] Αυτοί οι θεωρητικοί μετέτρεψαν την αρχαιολογία σε επιστήμη, εστιάζοντας σε διαδικασίες και όχι μόνο σε γεγονότα. Κριτική και Μεταγενέστερες Εξελίξεις Παρά τις καινοτομίες, η Νέα Αρχαιολογία δέχτηκε κριτική για υπερβολική έμφαση σε υποθέσεις και επιστημονική αυστηρότητα, αγνοώντας προκαταλήψεις ερευνητών και υποκειμενικούς παράγοντες. [16] Η Μετα-Διαδικαστική Αρχαιολογία, από τη δεκαετία του 1970, επέκρινε την έλλειψη εστίασης σε συμβολισμό, εξουσία και πολλαπλές ερμηνείες. [17] Για παράδειγμα, θεωρεί τις κοινωνίες ως δυναμικές δομές, όπου οι πράξεις ατόμων επηρεάζουν δομές, αντί για στατικά συστήματα. [18] Σήμερα, η ιστορία της αρχαιολογίας ξαναγράφεται για να ενσωματώσει ηθικά ζητήματα, συνεργασίες με κοινότητες και πολυφωνία. [19] Η Νέα Αρχαιολογία παραμένει βάση, αλλά συνδυάζεται με νεότερες προσεγγίσεις για ισορροπημένη κατανόηση.
Η Νέα Αρχαιολογία μεταμόρφωσε την πειθαρχία από περιγραφική σε εξηγητική, θέτοντας βάσεις για σύγχρονες μεθόδους. Παρά τις κριτικές, η κληρονομιά της είναι εμφανής σε μοντέλα όπως η εθνοαρχαιολογία και η θεωρία συστημάτων. Μελλοντικές έρευνες πρέπει να ενσωματώνουν πολυπλοκότητα, αναγνωρίζοντας κοινωνικούς και ηθικούς παράγοντες.
Παραπομπές
- ↑ Lerner 1994: 1
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 204
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 204
- ↑ Lerner 1994: 2
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 205
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 205
- ↑ Lerner 1994: 3
- ↑ Lerner 1994: 2
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 205
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 206
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 206
- ↑ Lerner 1994: 2
- ↑ Lerner 1994: 3
- ↑ Abadía 2023: 3
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 205
- ↑ Paskey and Cisneros 2020: 207
- ↑ Shanks forthcoming: 2
- ↑ Shanks forthcoming: 3
- ↑ Abadía 2023: 4
Βιβλιογραφία
- Abadía, O.M. 2023. Rewriting the Past for the Changing Present: The Need for New and Pluriversal Histories of Archaeology. Bulletin of the History of Archaeology 33(1): 1–12. https://doi.org/10.5334/bha-675
- Lerner, H. 1994. Lewis Binford and the New Archaeology. Totem: The University of Western Ontario Journal of Anthropology. https://doi.org/10.5206/uwoja.v1i1.8725
- Paskey, A.W. and Cisneros, A.B. 2020. Digging into Archaeology: A Brief OER Introduction to Archaeology with Activities. ASCCC OERI. https://asccc-oeri.org/wp-content/uploads/2020/06/OERI-Archaeology_Final_4_29.pdf
- Shanks, M. Forthcoming. Post Processual Archaeology and After. In Handbook of Archaeological Methods and Theories, eds. C. Chippindale and H. Maschner. Altamira. https://web.stanford.edu/~mshanks/MichaelShanks/files/140558.pdf
