Πληθυσμός
Ο πληθυσμός αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο για την κατανόηση της κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής αλλαγής. Η μελέτη του πληθυσμού περιλαμβάνει την ανάλυση γεννήσεων, θανάτων, μετανάστευσης και κοινωνικών δομών που επηρεάζουν την αύξηση ή τη μείωσή του[1]. Η θεωρητική προσέγγιση στον πληθυσμό περιλαμβάνει διαφορετικά μοντέλα που επιχειρούν να εξηγήσουν τη δυναμική των ανθρώπινων κοινωνιών[2].
Δομική-δημογραφική θεωρία
Η δομική-δημογραφική θεωρία αναλύει τη σχέση μεταξύ πληθυσμιακής ανάπτυξης, κοινωνικών δομών και πολιτικής αστάθειας. Υποστηρίζει ότι η αύξηση του πληθυσμού μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές εντάσεις όταν οι κοινωνικές δομές δεν προσαρμόζονται επαρκώς στις νέες πληθυσμιακές συνθήκες[3]. Η θεωρία αυτή έχει εφαρμογές σε ιστορικές και προϊστορικές κοινωνίες, βοηθώντας στην κατανόηση της πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας σε περιόδους δημογραφικών πιέσεων[4].
Θεωρία δημογραφικής μετάβασης
Η θεωρία της δημογραφικής μετάβασης εξηγεί την ιστορική μεταβολή από υψηλούς σε χαμηλούς ρυθμούς γεννήσεων και θανάτων. Συνδέει αυτή τη διαδικασία με παράγοντες όπως η οικονομική ανάπτυξη, η εκπαίδευση και η τεχνολογική πρόοδος, παρέχοντας ένα πλαίσιο για την κατανόηση των μακροπρόθεσμων τάσεων πληθυσμιακής ανάπτυξης[5].
Πληθυσμιακή οικολογία
Η πληθυσμιακή οικολογία εξετάζει τις σχέσεις μεταξύ πληθυσμών και περιβάλλοντος. Αναδεικνύει πώς η διαθεσιμότητα πόρων και οι περιβαλλοντικές πιέσεις επηρεάζουν τη δομή και τη δυναμική των πληθυσμών[6]. Οι πληθυσμιακές προσαρμογές στις περιβαλλοντικές συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν σε καινοτομία, τεχνολογική ανάπτυξη και αλλαγές στην κοινωνική οργάνωση[7].