Παλαιολιθική περίοδος
Η Παλαιολιθική περίοδος, (Palaeolithic) είναι η αρχαιότερη και μεγαλύτερη φάση της προϊστορίας, εκτεινόμενη από περίπου 3,3 εκατομμύρια χρόνια πριν έως το 10.000 ΠΚΕ[1]. Κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, οι πρώτες ανθρωπίδες και αργότερα ο Homo sapiens ανέπτυξαν βασικές τεχνικές επιβίωσης, εργαλεία και μορφές τέχνης, προσαρμοζόμενοι σε δραστικές κλιματικές αλλαγές. Η έρευνα βασίζεται σε αρχαιολογικά ευρήματα από σπήλαια, καταυλισμούς και φορητά αντικείμενα, με έμφαση στην ανοιχτή πρόσβαση για επαλήθευση[2] Η παλαιολιθική περίοδος διαιρείται σε Κατώτερη, Μέση και Άνω Παλαιολιθική, με τη μετάβαση από τη Μέση στην Άνω να σηματοδοτεί μια «πνευματική επανάσταση» γύρω στα 50.000-30.000 ΠΚΕ, όταν εμφανίζονται πιο σύνθετες συμπεριφορές[3].
==Χρονολόγηση της παλαιολιθικής περιόδου Η Κατώτερη Παλαιολιθική ξεκινά περίπου 2,6 εκατομμύρια χρόνια πριν στην Αφρική, με τα πρώτα λίθινα εργαλεία τύπου Ολντοβάν[4] Στην Ευρώπη, η περίοδος αυτή φτάνει μέχρι τα 300.000 ΠΚΕ, με εξάπλωση ανθρωπιδών όπως ο Homo erectus[5]. Η Μέση Παλαιολιθική (300.000-50.000 ΠΚΕ) χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία των Νεάντερταλ Neanderthals στην Ευρώπη και των πρώτων σύγχρονων ανθρώπων στην Αφρική, με τεχνικές όπως η Λεβαλλουά[6] Σημαντικές χρονολογήσεις περιλαμβάνουν ευρήματα από το σπήλαιο Μπλόμπος (Blombos Cave) στη Νότια Αφρική, γύρω στα 73.000 ΠΚΕ[7]
Η Άνω Παλαιολιθική (50.000-10.000 ΠΚΕ) σηματοδοτεί την εξάπλωση του Homo sapiens, με πολιτισμούς όπως ο Ωρινάκειος πολιτισμός (Aurignacian] (34.000-23.000 ΠΚΕ), ο Γραβέττιος πολιτισμός (Gravettian) (28.000-22.000 ΠΚΕ) και ο Μαγδαλένιος ή Μαγδαληναίος πολιτισμός (Magdalenian) (18.000-10.000 ΠΚΕ)[8]. Στην Ιορδανία, η Αρχική Ανώτερη παλαιολιθική (Initial Upper Paleolithic] χρονολογείται στα 45.000-36.000 ΠΚΕ, με μεθόδους όπως η οπτικά διεγερμένη φωταύγεια (OSL)[9] Η χρονολόγηση βασίζεται σε ραδιοχρονολόγηση και OSL, αποκαλύπτοντας αλληλεπικαλύψεις με Νεάντερταλ[10]. Κλιματικά γεγονότα, όπως οι παγετώδεις περίοδοι, επηρέασαν τις μετακινήσεις, με τις υγρές φάσεις γύρω στα 45.000-40.000 ΠΚΕ να ευνοούν τη μόνιμη κατοίκηση[11]