Περιβαλλοντική αρχαιολογία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
| Γραμμή 5: | Γραμμή 5: | ||
[[File:Unknown, Animal Remains (FindID 774474).jpg|thumb|220px|Ζωικά κατάλοιπα]] | [[File:Unknown, Animal Remains (FindID 774474).jpg|thumb|220px|Ζωικά κατάλοιπα]] | ||
Η εξέλιξη της περιβαλλοντικής αρχαιολογίας ξεκινά από τον 18ο αιώνα με την ανάπτυξη της [[στρωματογραφία]]ς και της [[παλαιοανθρωπολογία]]ς, ενώ ωρίμασε στον 20ό αιώνα με την ενσωμάτωση της [[οικολογία]]ς και της μοριακής [[βιολογία]]ς<ref>Salavert et al. 2017, 2.</ref>. Στην Κίνα, για παράδειγμα, ξεκίνησε τη δεκαετία του 1920 με μελέτες παλαιοπεριβαλλόντων σε αρχαιολογικούς τόπους<ref>Zhuang and Kidder 2021, 2.</ref>. Κατά τη δεκαετία του 1960, προόδευσε με πολυεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η [[παλυνολογία]]<ref>Zhuang and Kidder 2021, 3.</ref>. Σήμερα, η [[ψηφιοποίηση]] [[δεδομενα|δεδομένων]] ενισχύει τη σύνθεση, όπως συμβαίνει σε βρετανικές μελέτες που προτείνουν κλαδικές προσεγγίσεις για καλύτερη πρόσβαση<ref>Roushannafas et al. 2024, Summary.</ref>. | Η εξέλιξη της περιβαλλοντικής αρχαιολογίας ξεκινά από τον 18ο αιώνα με την ανάπτυξη της [[στρωματογραφία]]ς και της [[παλαιοανθρωπολογία]]ς, ενώ ωρίμασε στον 20ό αιώνα με την ενσωμάτωση της [[οικολογία]]ς και της μοριακής [[βιολογία]]ς<ref>Salavert et al. 2017, 2.</ref>. Στην Κίνα, για παράδειγμα, ξεκίνησε τη δεκαετία του 1920 με μελέτες παλαιοπεριβαλλόντων σε αρχαιολογικούς τόπους<ref>Zhuang and Kidder 2021, 2.</ref>. Κατά τη δεκαετία του 1960, προόδευσε με πολυεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η [[παλυνολογία]]<ref>Zhuang and Kidder 2021, 3.</ref>. Σήμερα, η [[ψηφιοποίηση]] [[δεδομενα|δεδομένων]] ενισχύει τη σύνθεση, όπως συμβαίνει σε βρετανικές μελέτες που προτείνουν κλαδικές προσεγγίσεις για καλύτερη πρόσβαση<ref>Roushannafas et al. 2024, Summary.</ref>. | ||
==Μέθοδοι και τεχνικές== | |||
Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν δειγματοληψία, ανάλυση [[ίζημα|ιζημάτων]] και [[βιολογία|βιολογικών]] λειψάνων. Στη [[γεωαρχαιολογία]], χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως η ανάλυση μεγέθους κόκκων και η μικρομορφολογία για ανακατασκευή [τοπίων|τοπίων]]<ref>Bar-Yosef 2009, 4-6.</ref>. Η ζωοαρχαιολογία εξετάζει οστά και κελύφη για δίαιτες και περιβάλλοντα, με [[μέτρηση αριθμού ατόμων]] σε ένα δείγμα (Number of Individuals in a Sample-NISP) και [[μέτρηση ελάχιστου αριθμού ατόμων]] (Minimum Number of Individuals MNI)<ref>Salisbury year, 50-52.</ref>. Η [[αρχαιοβοτανολογία]] περιλαμβάνει παλυνική (πολυνικά διαγράμματα) και ανθρακική ανάλυση<ref>Salavert et al. 2017, 18-22.</ref>. οι [ισοτοπική ανάλυση|ισοτοπικές αναλύσεις]], όπως δ¹³C και δ¹⁸O, αποκαλύπτουν [[κλίμα]]τα και [[μετανάστευση|μεταναστεύσεις]]<ref>Salisbury year, 84-87.</ref>. | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
Αναθεώρηση της 12:17, 29 Οκτωβρίου 2025
Ως περιβαλλοντική αρχαιολογία (environmental archaeology) ορίζεται ως η μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ ανθρώπων και περιβάλλοντος στο παρελθόν, με στόχο την ανακατασκευή παλαιοπεριβαλλόντων και την κατανόηση ανθρώπινων προσαρμογών[1]. Σύμφωνα με διεθνείς πηγές, ενσωματώνει κλάδους όπως η γεωαρχαιολογία, η ζωαρχαιολογία και η αρχαιοβοτανολογία, χρησιμοποιώντας τις φυσικές επιστήμες για αρχαιολογικούς σκοπούς [2]. Η σημασία της έγκειται στην ικανότητά της να ενημερώνει σύγχρονα ζητήματα, όπως η κλιματική αλλαγή, μέσω ιστορικών προτύπων[3]. Για παράδειγμα, μελέτες δείχνουν ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες προσαρμόστηκαν σε περιβαλλοντικές αλλαγές μέσω πολιτισμικής ποικιλομορφίας, αποφεύγοντας καταρρεύσεις[4].
Ιστορική εξέλιξη
.jpg)
Η εξέλιξη της περιβαλλοντικής αρχαιολογίας ξεκινά από τον 18ο αιώνα με την ανάπτυξη της στρωματογραφίας και της παλαιοανθρωπολογίας, ενώ ωρίμασε στον 20ό αιώνα με την ενσωμάτωση της οικολογίας και της μοριακής βιολογίας[5]. Στην Κίνα, για παράδειγμα, ξεκίνησε τη δεκαετία του 1920 με μελέτες παλαιοπεριβαλλόντων σε αρχαιολογικούς τόπους[6]. Κατά τη δεκαετία του 1960, προόδευσε με πολυεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η παλυνολογία[7]. Σήμερα, η ψηφιοποίηση δεδομένων ενισχύει τη σύνθεση, όπως συμβαίνει σε βρετανικές μελέτες που προτείνουν κλαδικές προσεγγίσεις για καλύτερη πρόσβαση[8].
Μέθοδοι και τεχνικές
Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν δειγματοληψία, ανάλυση ιζημάτων και βιολογικών λειψάνων. Στη γεωαρχαιολογία, χρησιμοποιούνται τεχνικές όπως η ανάλυση μεγέθους κόκκων και η μικρομορφολογία για ανακατασκευή [τοπίων|τοπίων]][9]. Η ζωοαρχαιολογία εξετάζει οστά και κελύφη για δίαιτες και περιβάλλοντα, με μέτρηση αριθμού ατόμων σε ένα δείγμα (Number of Individuals in a Sample-NISP) και μέτρηση ελάχιστου αριθμού ατόμων (Minimum Number of Individuals MNI)[10]. Η αρχαιοβοτανολογία περιλαμβάνει παλυνική (πολυνικά διαγράμματα) και ανθρακική ανάλυση[11]. οι [ισοτοπική ανάλυση|ισοτοπικές αναλύσεις]], όπως δ¹³C και δ¹⁸O, αποκαλύπτουν κλίματα και μεταναστεύσεις[12].
Παραπομπές
- ↑ Yamazaki 2010, 1.
- ↑ Salavert et al. 2017: 1
- ↑ Van Bavel et al. 2021, 1.
- ↑ Van Bavel et al. 2021, 2-3
- ↑ Salavert et al. 2017, 2.
- ↑ Zhuang and Kidder 2021, 2.
- ↑ Zhuang and Kidder 2021, 3.
- ↑ Roushannafas et al. 2024, Summary.
- ↑ Bar-Yosef 2009, 4-6.
- ↑ Salisbury year, 50-52.
- ↑ Salavert et al. 2017, 18-22.
- ↑ Salisbury year, 84-87.
