Εξελικτική αρχαιολογία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) Νέα σελίδα με 'Η '''εξελικτική αρχαιολογία''' (evolutionary archaeology) αποτελεί σημαντική θεωρητική παράδοση που ερμηνεύει τα αρχαιολογικά δεδομένα μέσω των αρχών της εξελικτικής βιολογίας. Επιχειρεί, δηλαδή, να εξηγήσει τις αλλαγές...' |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας |
||
| Γραμμή 1: | Γραμμή 1: | ||
Η '''εξελικτική αρχαιολογία''' (evolutionary archaeology) αποτελεί σημαντική θεωρητική παράδοση που ερμηνεύει τα [[αρχαιολογική μαρτυρία|αρχαιολογικά δεδομένα]] μέσω των αρχών της [[εξελικτική βιολογία|εξελικτικής βιολογίας]]. Επιχειρεί, δηλαδή, να εξηγήσει τις αλλαγές στο [[αρχαιολογικός πολιτισμός|πολιτισμικό]] παρελθόν χρησιμοποιώντας αρχές και μεθόδους εμπνευσμένες από τη βιολογική εξέλιξη: ποικιλότητα, κληρονομικότητα, επιλογή και τυχαίες διεργασίες (drift). Κεντρική υπόθεση είναι ότι τα υλικά κατάλοιπα —τα αντικείμενα και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά— μπορούν να ερμηνευθούν ως «παρατηρήσιμα» στοιχεία [[πολιτιστική κληρονομιά|πολιτιστικής κληρονομιάς]] που υφίστανται διαδικασίες παρόμοιες με τις εξελικτικές<ref>Mesoudi et al. 2006, 1–3.</ref>. | Η '''εξελικτική αρχαιολογία''' (evolutionary archaeology) αποτελεί σημαντική θεωρητική παράδοση που ερμηνεύει τα [[αρχαιολογική μαρτυρία|αρχαιολογικά δεδομένα]] μέσω των αρχών της [[εξελικτική βιολογία|εξελικτικής βιολογίας]]. Επιχειρεί, δηλαδή, να εξηγήσει τις αλλαγές στο [[αρχαιολογικός πολιτισμός|πολιτισμικό]] παρελθόν χρησιμοποιώντας αρχές και μεθόδους εμπνευσμένες από τη βιολογική εξέλιξη: ποικιλότητα, κληρονομικότητα, επιλογή και τυχαίες διεργασίες (drift). Κεντρική υπόθεση είναι ότι τα υλικά κατάλοιπα —τα αντικείμενα και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά— μπορούν να ερμηνευθούν ως «παρατηρήσιμα» στοιχεία [[πολιτιστική κληρονομιά|πολιτιστικής κληρονομιάς]] που υφίστανται διαδικασίες παρόμοιες με τις εξελικτικές<ref>Mesoudi et al. 2006, 1–3.</ref>. | ||
==Θεωρητικό πλαίσιο: από τη βιολογία στην πολιτισμική εξέλιξη== | |||
Η σύγχρονη βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι το πολιτισμικό σύστημα μπορεί να μελετηθεί μέσα σε ένα «ενοποιημένο» εξελικτικό πλαίσιο. Δηλαδή οι μέθοδοι της βιολογικής μακρο- και μικρο-εξέλιξης (phylogenetics, population models, πειραματικές αλυσίδες μετάδοσης) προσφέρονται για πολιτισμική εφαρμογή, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις για τις ιδιαιτερότητες της πολιτισμικής κληρονομιάς<ref>Mesoudi 2006, 12, 31.</ref>. Η δυνατότητα εφαρμογής [[φυλογενετική ανάλυση|φυλογενετικών αναλύσεων]] για να αποφευχθεί το πρόβλημα του Γκάλτον (Galton’s problem)<ref>Το “Galton’s problem” (το «πρόβλημα του Galton») είναι ένας θεμελιώδης μεθοδολογικός προβληματισμός στις κοινωνικές επιστήμες, την ανθρωπολογία και την εξελικτική αρχαιολογία, που αφορά την ψευδή ανεξαρτησία των πολιτισμικών δεδομένων. Το Galton’s problem αναφέρεται στον κίνδυνο να αντιμετωπίζουμε πολιτισμικές μονάδες (κοινωνίες, πολιτισμούς ή παραδόσεις) ως ανεξάρτητες μεταξύ τους, ενώ στην πραγματικότητα μοιράζονται κοινή καταγωγή ή έχουν επηρεαστεί μεταξύ τους μέσω διάχυσης (diffusion) ή πολιτισμικής επαφής.</ref> και η χρήση μοντέλων [[πληθυσμός|πληθυσμιακής]] δυναμικής είναι χαρακτηριστικές προόδους. <ref>Shennan 2008: 75–77</ref>. | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
<references/> | <references/> | ||
Αναθεώρηση της 19:13, 23 Οκτωβρίου 2025
Η εξελικτική αρχαιολογία (evolutionary archaeology) αποτελεί σημαντική θεωρητική παράδοση που ερμηνεύει τα αρχαιολογικά δεδομένα μέσω των αρχών της εξελικτικής βιολογίας. Επιχειρεί, δηλαδή, να εξηγήσει τις αλλαγές στο πολιτισμικό παρελθόν χρησιμοποιώντας αρχές και μεθόδους εμπνευσμένες από τη βιολογική εξέλιξη: ποικιλότητα, κληρονομικότητα, επιλογή και τυχαίες διεργασίες (drift). Κεντρική υπόθεση είναι ότι τα υλικά κατάλοιπα —τα αντικείμενα και τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά— μπορούν να ερμηνευθούν ως «παρατηρήσιμα» στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς που υφίστανται διαδικασίες παρόμοιες με τις εξελικτικές[1].
Θεωρητικό πλαίσιο: από τη βιολογία στην πολιτισμική εξέλιξη
Η σύγχρονη βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι το πολιτισμικό σύστημα μπορεί να μελετηθεί μέσα σε ένα «ενοποιημένο» εξελικτικό πλαίσιο. Δηλαδή οι μέθοδοι της βιολογικής μακρο- και μικρο-εξέλιξης (phylogenetics, population models, πειραματικές αλυσίδες μετάδοσης) προσφέρονται για πολιτισμική εφαρμογή, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις για τις ιδιαιτερότητες της πολιτισμικής κληρονομιάς[2]. Η δυνατότητα εφαρμογής φυλογενετικών αναλύσεων για να αποφευχθεί το πρόβλημα του Γκάλτον (Galton’s problem)[3] και η χρήση μοντέλων πληθυσμιακής δυναμικής είναι χαρακτηριστικές προόδους. [4].
Παραπομπές
- ↑ Mesoudi et al. 2006, 1–3.
- ↑ Mesoudi 2006, 12, 31.
- ↑ Το “Galton’s problem” (το «πρόβλημα του Galton») είναι ένας θεμελιώδης μεθοδολογικός προβληματισμός στις κοινωνικές επιστήμες, την ανθρωπολογία και την εξελικτική αρχαιολογία, που αφορά την ψευδή ανεξαρτησία των πολιτισμικών δεδομένων. Το Galton’s problem αναφέρεται στον κίνδυνο να αντιμετωπίζουμε πολιτισμικές μονάδες (κοινωνίες, πολιτισμούς ή παραδόσεις) ως ανεξάρτητες μεταξύ τους, ενώ στην πραγματικότητα μοιράζονται κοινή καταγωγή ή έχουν επηρεαστεί μεταξύ τους μέσω διάχυσης (diffusion) ή πολιτισμικής επαφής.
- ↑ Shennan 2008: 75–77
