Γλυφίδα (αρχαιολογία): Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
||
| Γραμμή 4: | Γραμμή 4: | ||
==Ορισμός και τυπολογία== | ==Ορισμός και τυπολογία== | ||
Η γλυφίδα ορίζεται ως απολέπισμα με ακμή που θυμίζει καλέμι, το οποίο δημιουργείται με την αφαίρεση ενός μικρού κομματιού (spall) από την άκρη ενός απολεπίσματος ή λεπίδας<ref>Pitzer 1977, 1.</ref>. Αυτό το χαρακτηριστικό άκρο επιτρέπει ακριβείς εργασίες, όπως η χάραξη εικόνων ή η διαμόρφωση άλλων εργαλείων<ref>Pitzer 1977, 6.</ref>. Οι τύποι γλυφίδων ποικίλλουν ανάλογα με τη μορφολογία και την κατασκευή τους. Για παράδειγμα, υπάρχουν δίεδρες γλυφίδες (dihedral burins), γλυφίδες σε απότομη γωνία (angle burins) και γλυφίδες τύπου "bec-de-flute" (ράμφος του φλάουτου)<ref>Sánchez-Martínez & Rots 2024, 4.</ref>. Η ταξινόμηση βασίζεται σε [[τυπολογία (αρχαιολογία)|τυπολογίες]] όπως αυτή του Bourlon (1911), η οποία εστιάζει στη μορφή και τον αριθμό των όψεων<ref>Inizan et al. 1995, 84.</ref>. | Η γλυφίδα ορίζεται ως απολέπισμα με ακμή που θυμίζει καλέμι, το οποίο δημιουργείται με την αφαίρεση ενός μικρού κομματιού (spall) από την άκρη ενός απολεπίσματος ή λεπίδας<ref>Pitzer 1977, 1.</ref>. Αυτό το χαρακτηριστικό άκρο επιτρέπει ακριβείς εργασίες, όπως η χάραξη εικόνων ή η διαμόρφωση άλλων εργαλείων<ref>Pitzer 1977, 6.</ref>. Οι τύποι γλυφίδων ποικίλλουν ανάλογα με τη μορφολογία και την κατασκευή τους. Για παράδειγμα, υπάρχουν δίεδρες γλυφίδες (dihedral burins), γλυφίδες σε απότομη γωνία (angle burins) και γλυφίδες τύπου "bec-de-flute" (ράμφος του φλάουτου)<ref>Sánchez-Martínez & Rots 2024, 4.</ref>. Η ταξινόμηση βασίζεται σε [[τυπολογία (αρχαιολογία)|τυπολογίες]] όπως αυτή του Bourlon (1911), η οποία εστιάζει στη μορφή και τον αριθμό των όψεων<ref>Inizan et al. 1995, 84.</ref>. | ||
==Παραγωγή== | |||
Η κατασκευή της γλυφίδας απαιτεί εξειδικευμένη τεχνική [[λιθοτεχνία]]ς. Ξεκινά με την προετοιμασία μιας πλατφόρμας κρούσης σε ένα απολέπισμα ή λεπίδα και συνεχίζεται με το "burin blow", μια ελεγχόμενη κρούση που αφαιρεί ένα μικρό τριγωνικό απολέπισμα, δημιουργώντας την ακμή<ref>Inizan et al. 1995, 84.</ref>. Αυτή η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί για ακονίσματα, παράγοντας δευτερεύοντα απολεπίσματα<ref>Sánchez-Martínez & Rots 2024, 11.</ref>. Υλικά όπως ο [[πυριτόλιθος]], ο [[οψιανός]] και ο [[χαλαζίας]] προτιμώνται λόγω της εύκολης θραύσης τους<ref>Tremayne 2010, 75.</ref>. Σύγχρονες πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι η γλυφίδα συχνά λειτουργεί και ως πυρήνας για παραγωγή μικρολεπίδων, θολώνοντας τα όρια μεταξύ [[εργαλείο]]υ και πυρήνα<ref>Sánchez-Martínez & Rots 2024, 15.</ref>. | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
<references/> | <references/> | ||
Αναθεώρηση της 15:06, 14 Νοεμβρίου 2025
Η γλυφίδα, (burin), αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά λίθινα εργαλεία της προϊστορίας. Πρόκειται για εργαλείο που χρησιμοποιείτο από τους προϊστορικούς ανθρώπους για τη χάραξη, το σκάλισμα και την επεξεργασία υλικών όπως το ξύλο, τα οστά και τα κέρατα ζώων[1]. Η σημασία της γλυφίδας έγκειται όχι μόνο στην πρακτική της χρήση, αλλά και στη μαρτυρία που παρέχει για τις τεχνολογικές εξελίξεις των παλαιολιθικών κοινωνιών[2].
Ορισμός και τυπολογία
Η γλυφίδα ορίζεται ως απολέπισμα με ακμή που θυμίζει καλέμι, το οποίο δημιουργείται με την αφαίρεση ενός μικρού κομματιού (spall) από την άκρη ενός απολεπίσματος ή λεπίδας[3]. Αυτό το χαρακτηριστικό άκρο επιτρέπει ακριβείς εργασίες, όπως η χάραξη εικόνων ή η διαμόρφωση άλλων εργαλείων[4]. Οι τύποι γλυφίδων ποικίλλουν ανάλογα με τη μορφολογία και την κατασκευή τους. Για παράδειγμα, υπάρχουν δίεδρες γλυφίδες (dihedral burins), γλυφίδες σε απότομη γωνία (angle burins) και γλυφίδες τύπου "bec-de-flute" (ράμφος του φλάουτου)[5]. Η ταξινόμηση βασίζεται σε τυπολογίες όπως αυτή του Bourlon (1911), η οποία εστιάζει στη μορφή και τον αριθμό των όψεων[6].
Παραγωγή
Η κατασκευή της γλυφίδας απαιτεί εξειδικευμένη τεχνική λιθοτεχνίας. Ξεκινά με την προετοιμασία μιας πλατφόρμας κρούσης σε ένα απολέπισμα ή λεπίδα και συνεχίζεται με το "burin blow", μια ελεγχόμενη κρούση που αφαιρεί ένα μικρό τριγωνικό απολέπισμα, δημιουργώντας την ακμή[7]. Αυτή η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί για ακονίσματα, παράγοντας δευτερεύοντα απολεπίσματα[8]. Υλικά όπως ο πυριτόλιθος, ο οψιανός και ο χαλαζίας προτιμώνται λόγω της εύκολης θραύσης τους[9]. Σύγχρονες πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι η γλυφίδα συχνά λειτουργεί και ως πυρήνας για παραγωγή μικρολεπίδων, θολώνοντας τα όρια μεταξύ εργαλείου και πυρήνα[10].
