Λίθινο εργαλείο: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας |
Χωρίς σύνοψη επεξεργασίας |
||
| Γραμμή 1: | Γραμμή 1: | ||
[[File:National park stone tools.jpg|thumb|220px|Συλλογή προϊστορικών εργαλείων]] | [[File:National park stone tools.jpg|thumb|220px|Συλλογή προϊστορικών εργαλείων]] | ||
Το '''λίθινο εργαλείο''' αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο ανθεκτικές μαρτυρίες της ανθρώπινης δραστηριότητας<ref>Foley and Lahr 2003, 109.</ref>. Από τα πρώτα αποσπασμένα θραύσματα της [[Παλαιολιθική περίοδος|Παλαιολιθικής]] έως τα γυαλισμένα λίθινα αντικείμενα της [[Νεολιθική περίοδος|Νεολιθικής περιόδου]], τα λίθινα εργαλεία αντικατοπτρίζουν τη νοητική, τεχνική και κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους<ref>Stout 2011, 1.</ref>. Οι «βιομηχανίες» λίθινων εργαλείων (lithic industries) αποτελούν τις [[τεχνολογία|τεχνολογικές]] και [[πολιτισμός|πολιτισμικές]] παραδόσεις που χαρακτηρίζουν διαφορετικές περιόδους και [[κοινωνία|κοινωνίες]]<ref>Keyser-Tracqui et al. 2022, 2.</ref>, ενώ η μελέτη τους επιτρέπει την κατανόηση των προσαρμοστικών στρατηγικών των προϊστορικών ανθρώπων στο φυσικό και κοινωνικό τους [[περιβάλλον]]<ref>Foley et al. 2015, 1.</ref>. | Το '''λίθινο εργαλείο''' αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο ανθεκτικές μαρτυρίες της ανθρώπινης δραστηριότητας<ref>Foley and Lahr 2003, 109.</ref>. Από τα πρώτα αποσπασμένα θραύσματα της [[Παλαιολιθική περίοδος|Παλαιολιθικής]] έως τα γυαλισμένα λίθινα αντικείμενα της [[Νεολιθική περίοδος|Νεολιθικής περιόδου]], τα λίθινα εργαλεία αντικατοπτρίζουν τη νοητική, τεχνική και κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους<ref>Stout 2011, 1.</ref>. Οι «βιομηχανίες» λίθινων εργαλείων (lithic industries) αποτελούν τις [[τεχνολογία|τεχνολογικές]] και [[πολιτισμός|πολιτισμικές]] παραδόσεις που χαρακτηρίζουν διαφορετικές περιόδους και [[κοινωνία|κοινωνίες]]<ref>Keyser-Tracqui et al. 2022, 2.</ref>, ενώ η μελέτη τους επιτρέπει την κατανόηση των προσαρμοστικών στρατηγικών των προϊστορικών ανθρώπων στο φυσικό και κοινωνικό τους [[περιβάλλον]]<ref>Foley et al. 2015, 1.</ref>. | ||
==Κατηγοριοποιήσεις== | |||
Η μελέτη των λίθινων εργαλείων στηρίζεται κυρίως σε τεχνολογικά, μορφολογικά και λειτουργικά κριτήρια<ref>Ballin 2000, 9.</ref>. Βασική διάκριση αποτελεί αυτή ανάμεσα σε εργαλεία από θραύση (flaked stone tools), που παράγονται μέσω ελεγχόμενης αποσπασματικής αποκοπής<ref>Wright 1992, 55</ref>, και εργαλεία λείανσης ή στίλβωσης (ground/polished tools), τα οποία εμφανίζονται κυρίως κατά τη Νεολιθική περίοδο<ref>Wright 1992, 53.</ref>. | |||
Οι αρχαιολόγοι αναγνωρίζουν επιμέρους τεχνολογικά «σύνολα» ή βιομηχανίες που συνδέονται με συγκεκριμένες χρονικές φάσεις της προϊστορίας: Ολντοβάν, Αχελαία, Μουστιαία ή Μουστέρια, Άνω Παλαιολιθική, Μεσολιθική και Νεολιθική<ref>Stone Tool Presentation 2024, 1.</ref>. Κάθε μία από αυτές χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερες τεχνικές παραγωγής, τυπολογία εργαλείων και επιλογές πρώτων υλών<ref>Ballin 2021, 14.</ref>. | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
Αναθεώρηση της 14:49, 9 Νοεμβρίου 2025
Το λίθινο εργαλείο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο ανθεκτικές μαρτυρίες της ανθρώπινης δραστηριότητας[1]. Από τα πρώτα αποσπασμένα θραύσματα της Παλαιολιθικής έως τα γυαλισμένα λίθινα αντικείμενα της Νεολιθικής περιόδου, τα λίθινα εργαλεία αντικατοπτρίζουν τη νοητική, τεχνική και κοινωνική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους[2]. Οι «βιομηχανίες» λίθινων εργαλείων (lithic industries) αποτελούν τις τεχνολογικές και πολιτισμικές παραδόσεις που χαρακτηρίζουν διαφορετικές περιόδους και κοινωνίες[3], ενώ η μελέτη τους επιτρέπει την κατανόηση των προσαρμοστικών στρατηγικών των προϊστορικών ανθρώπων στο φυσικό και κοινωνικό τους περιβάλλον[4].
Κατηγοριοποιήσεις
Η μελέτη των λίθινων εργαλείων στηρίζεται κυρίως σε τεχνολογικά, μορφολογικά και λειτουργικά κριτήρια[5]. Βασική διάκριση αποτελεί αυτή ανάμεσα σε εργαλεία από θραύση (flaked stone tools), που παράγονται μέσω ελεγχόμενης αποσπασματικής αποκοπής[6], και εργαλεία λείανσης ή στίλβωσης (ground/polished tools), τα οποία εμφανίζονται κυρίως κατά τη Νεολιθική περίοδο[7]. Οι αρχαιολόγοι αναγνωρίζουν επιμέρους τεχνολογικά «σύνολα» ή βιομηχανίες που συνδέονται με συγκεκριμένες χρονικές φάσεις της προϊστορίας: Ολντοβάν, Αχελαία, Μουστιαία ή Μουστέρια, Άνω Παλαιολιθική, Μεσολιθική και Νεολιθική[8]. Κάθε μία από αυτές χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερες τεχνικές παραγωγής, τυπολογία εργαλείων και επιλογές πρώτων υλών[9].
Παραπομπές
Βιβλιογραφία
- Delagnes, A. and Roche, H. 2005. Encyclopedia of Human Evolution and Prehistory. Various pages. https://pages.nycep.org/ed/download/pdf/2000a.pdf
- Foley, R. and Lahr, M. 2003. On Stony Ground: Lithic Technology, Human Evolution, and the Emergence of Culture. Evolutionary Anthropology 12:109-122. https://in-africa.org/wp-content/uploads/2012/12/Foley-Lahr-2003-EvAnth-On-stony-ground.pdf
- Foley, R. et al. 2015. Lithic Landscapes: Early Human Impact from Stone Tool Production on the Central Saharan Environment. PLoS ONE 10:e0116482. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4356577/
- Stout, D. 2011. Stone Toolmaking and the Evolution of Human Culture and Cognition. Philosophical Transactions of the Royal Society B 366:1050-1059. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3049103/
- Keyser-Tracqui, C. et al. 2022. Stone Toolmaking Difficulty and the Evolution of Hominin Technological Skills. Scientific Reports 12:1-12. https://www.nature.com/articles/s41598-022-09914-2
