Περιβάλλον: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

Από archaeology
Πήδηση στην πλοήγησηΠήδηση στην αναζήτηση
← Παλαιότερη επεξεργασίαΝεότερη επεξεργασία →
ΟπτικήΚώδικας wiki
Γραμμή 59: Γραμμή 59:
|}
|}


==Το φυσικό περιβάλλον==
Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα που περιλαμβάνει αέρα, νερό, έδαφος και βιοποικιλότητα, απαραίτητα για την επιβίωση. Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, η ανθρώπινη παρέμβαση έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση, με συνέπειες όπως η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 8.</ref>. Η βιώσιμη ανάπτυξη ορίζεται ως ανάπτυξη που ικανοποιεί τις τρέχουσες ανάγκες χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τις μελλοντικές γενιές<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 43.</ref>. Αυτή η προσέγγιση ενσωματώνει οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς πυλώνες, προωθώντας αρμονία μεταξύ ανθρώπου και φύσης<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 65.</ref>. Σήμερα, με την αύξηση του πληθυσμού και της βιομηχανίας, η προστασία του περιβάλλοντος είναι επιτακτική.
===Η κλιματική αλλαγή===
Η [[κλιματική αλλαγή]] είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές, προκαλούμενη από εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Έρευνες δείχνουν ότι η παγκόσμια θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 1°C από την προ-βιομηχανική εποχή, οδηγώντας σε λιώσιμο παγετώνων και αύξηση στάθμης θαλάσσης<ref>Abbas et al. 2022, 42542.</ref>. Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες και ξηρασίες, που επηρεάζουν τη γεωργία και την υγεία. Για παράδειγμα, η απώλεια [[βιοποικιλότητα]]ς λόγω κλιματικής αλλαγής αγγίζει το 60% σε ορισμένα οικοσυστήματα<ref>Abbas et al. 2022, 42545.</ref>. Προσαρμοστικές στρατηγικές περιλαμβάνουν τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη βελτίωση ενεργειακής απόδοσης<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 89.</ref>. Διεθνείς συμφωνίες όπως η Συμφωνία του Παρισιού στοχεύουν στη μείωση εκπομπών, αλλά απαιτούνται περισσότερες δράσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.
==Η ρύπανση==
Η ρύπανση μολύνει αέρα, νερό και έδαφος, με σοβαρές συνέπειες για υγεία και περιβάλλον. Βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος και ο υδράργυρος προκαλούν νευροτοξικότητα και καρκίνο<ref>Samarasinghe et al. 2023, section 1.1.</ref>. Στατιστικά, το 70-80% των καρκίνων συνδέεται με περιβαλλοντικούς ρύπους <ref>Samarasinghe et al. 2023, section 2.2.</ref>. Η ατμοσφαιρική ρύπανση από σωματίδια PM2.5 αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων κατά 2.12%<ref>Samarasinghe et al. 2023, section 2.4.</ref>. Στο νερό, φυτοφάρμακα και πλαστικά διαταράσσουν τα οικοσυστήματα, εισερχόμενα στην τροφική αλυσίδα<ref>Samarasinghe et al. 2023, introduction.</ref> Οι προτεινόμενες λύσεις περιλαμβάνουν μείωση εκπομπών και χρήση καθαρών τεχνολογιών.
====Πίνακας: Τύποι ρύπων====
{| class="wikitable sortable"
! Τύπος Ρύπου
! Πηγή
! Επίπτωση στην Υγεία
! Επίπτωση στο Περιβάλλον
|-
| Βαρέα Μέταλλα
| Βιομηχανίες
| Νευροτοξικότητα, Καρκίνος
| Μόλυνση Εδάφους
|-
| Σωματίδια PM
| Οχήματα
| Αναπνευστικά Προβλήματα
| Κλιματική Αλλαγή
|-
| Φυτοφάρμακα
| Γεωργία
| Αναπαραγωγικά Προβλήματα
| Απώλεια Βιοποικιλότητας
|-
| Πλαστικά
| Απορρίμματα
| Ορμονικές Διαταραχές
| Μόλυνση Ωκεανών
|}<ref>Samarasinghe et al. 2023, table 1.</ref>.
===Η απώλεια βιοποικιλότητας===
Η [[βιοποικιλότητα]] μειώνεται ταχύτατα λόγω καταστροφής ενδιαιτημάτων και κλιματικής αλλαγής. Περίπου το 60% της χερσαίας βιοποικιλότητας έχει χαθεί λόγω τροφικών συστημάτων<ref>Lu 2021, section challenges.</ref>. Προκλήσεις περιλαμβάνουν αλληλεπιδράσεις στρεσογόνων παραγόντων όπως όζον και ρύπανση<ref>Lu 2021, section challenges.</ref>. Στρατηγικές περιλαμβάνουν επέκταση προστατευόμενων περιοχών σε 43% της γης και ενσωμάτωση ανθρακαποθήκευσης<ref>Lu 2021, section strategies.</ref>. Η διεθνής συνεργασία είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση και προστασία<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 52.</ref>.
==Η βιώσιμη ανάπτυξη==
Η βιώσιμη ανάπτυξη ενσωματώνει οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ισότητα και περιβαλλοντική προστασία<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 27.</ref>. Πυλώνες περιλαμβάνουν ισότητα πόρων, αποδοτική χρήση ενέργειας και διατήρηση οικοσυστημάτων<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 31.</ref>. Στη γεωργία, προτείνεται μείωση επιδοτήσεων και προώθηση αγροδασοκομίας<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 57.</ref>. Στη βιομηχανία, λιγότερο εντατικές μέθοδοι μειώνουν τη ρύπανση<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 67.</ref> Το κλειδί είναι η διεθνής συνεργασία για εμπόριο και βοήθεια<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 75.</ref>.
==Η σχέση εμπορίου και αρχαιολογίας με το περιβάλλον==
Η αρχαιολογία αποκαλύπτει πώς το αρχαίο εμπόριο επηρέασε το περιβάλλον, με παραδείγματα υπερ-εκμετάλλευσης πόρων. Στο μεσαιωνικό εμπόριο ελεφαντόδοντου από θαλάσσιους ίππους, η σειριακή εξάντληση οδήγησε σε κυνήγι μικρότερων θηλυκών σε απομακρυσμένες περιοχές της Γροιλανδίας, μειώνοντας την ανθεκτικότητα πληθυσμών και συμβάλλοντας στην εγκατάλειψη Νορβηγικών οικισμών. <ref>Barrett et al. 2020, 1.</ref> Αρχαιολογικές μέθοδοι όπως ανάλυση DNA και ισοτόπων δείχνουν ότι το εμπόριο από τη Γροιλανδία τροφοδοτούσε την Ευρώπη, διασυνδεδεμένο με εμπόριο ελεφαντόδοντου ελεφάντων. <ref>Barrett et al. 2020, 1.</ref> Σε άλλα πλαίσια, η μετανάστευση και οικονομικές δραστηριότητες, όπως στην Πολωνία και Σικελία, δείχνουν συνέχεια πρακτικών που επηρεάζουν το περιβάλλον χωρίς ριζικές αλλαγές. <ref>Iles et al. 2023, 224.</ref> Το εμπόριο προκαλούσε αποψίλωση και υποβάθμιση, όπως στην νήσο Ustica, όπου κύκλοι καλλιέργειας συνδέονταν με πολιτική και κλίμα. <ref>Iles et al. 2023, 225.</ref> Αυτή η σχέση υπογραμμίζει πώς το εμπόριο, μέσω αρχαιολογικών ευρημάτων, αποκαλύπτει μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ενημερώνοντας σύγχρονες πολιτικές.
==Συμπέρασμα==
Το φυσικό περιβάλλον απαιτεί άμεσες δράσεις για προστασία. Μέσω βιώσιμης ανάπτυξης και διδαγμάτων από την [[αρχαιολογία]], μπορούμε να μετριάσουμε τις απειλές. Η διεθνής συνεργασία είναι ζωτικής σημασίας<ref>World Commission on Environment and Development 1987, 80.</ref>.


==Παραπομπές==
==Παραπομπές==

Αναθεώρηση της 02:36, 29 Νοεμβρίου 2025

Το περιβάλλον (environment) ως γενική έννοια, ορίζεται ως το σύνολο των εξωτερικών δυνάμεων, επιρροών και συνθηκών που περιβάλλουν και επηρεάζουν τη ζωή, τη φύση, τη συμπεριφορά, την ανάπτυξη και την ωρίμανση ζωντανών οργανισμών ή συστημάτων, πέρα από το στενό φυσικό πλαίσιο.[1] Σύμφωνα με ακαδημαϊκές προσεγγίσεις, περιλαμβάνει φυσικά φαινόμενα όπως πηγές, αντιδράσεις, μεταφορές, επιδράσεις και πεπρωμένο φυσικών και βιολογικών ειδών σε αέρα, νερό και έδαφος, καθώς και ανθρώπινες επιδράσεις που διαμορφώνουν ένα πολυεπιστημονικό πλαίσιο[2].

Λογοτεχνικά και επιστημονικά, αναφέρεται σε εξωτερικές συνθήκες που επηρεάζουν την ανάπτυξη ανθρώπων, ζώων ή φυτών, ενσωματώνοντας ζωντανά αντικείμενα, φυσικά χαρακτηριστικά και υποστήριξη στη βιόσφαιρα, με έμφαση σε αλληλεπιδράσεις φυσικών, βιολογικών και πολιτιστικών στοιχείων[3]. Αυτή η ευρεία οπτική αναγνωρίζει ότι το περιβάλλον δεν είναι στατικό, αλλά δυναμικό, επηρεάζοντας και επηρεαζόμενο από ανθρώπινες δραστηριότητες, με πεδίο που καλύπτει ατμόσφαιρα, υδρόσφαιρα, λιθόσφαιρα και βιόσφαιρα, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να διαταράξει την ισορροπία[4].

Σε υγειονομικό πλαίσιο, υποδιαιρείται σε τέσσερεις κατηγορίες προσανατολισμένες στην υγεία: φυσικό (φυσικά υποστρώματα, δυνάμεις και οργανισμοί όπως οικοσυστήματα, πόροι αέρα, νερού και γης, με κινδύνους όπως ρύπανση αλλά και οφέλη όπως βιοποικιλότητα), δομημένο-υλικό (ανθρωπογενείς κατασκευές όπως κτήρια, δρόμοι και υπηρεσίες, που επηρεάζουν υγεία μέσω ασφάλειας και σχεδιασμού), κοινωνικο-πολιτιστικό (κοινωνικές δομές, νόρμες, οικονομικά και πολιτικά πλαίσια, που προάγουν υγεία μέσω συμμετοχής και δικαιοσύνης) και ψυχοκοινωνικό (διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις, νοητικές καταστάσεις και αντιλήψεις, που μπορεί να προκαλέσουν στρες ή ενδυνάμωση)[5].

Σε επιχειρηματικό και στρατηγικό επίπεδο, το γενικό περιβάλλον περιλαμβάνει εξωτερικούς παράγοντες εκτός ελέγχου μιας εταιρείας, όπως πολιτικούς (κλίμα, φόροι, πολιτικές εμπορίου), οικονομικούς (πληθωρισμός, ανεργία, επιτόκια), κοινωνικο-πολιτιστικούς (δημογραφικά, τάσεις, ακτιβισμός), τεχνολογικούς (προόδους που αλλάζουν λειτουργίες), περιβαλλοντικούς (φυσικές καταστροφές, κλιματική αλλαγή) και νομικούς (κανονισμούς, εργασιακούς νόμους), συχνά αναλυόμενους μέσω του εργαλείου PESTEL[6].

Αυτές οι διαστάσεις αλληλεπιδρούν με το εσωτερικό περιβάλλον, επηρεάζοντας λειτουργίες, απόδοση και καινοτομία, ενώ σε ψυχολογικό επίπεδο, το περιβάλλον διαμορφώνει προσωπικότητα μέσω προσωπικού 'χώρου ζωής', στόχων και εμποδίων, οδηγώντας σε προσαρμογή ή απογοήτευση[7]. Επιπλέον, το κοινωνικό περιβάλλον εστιάζει σε οικονομικές, πολιτικές και ηθικές δυνάμεις που διαμορφώνουν κοινωνίες, ενώ το πολιτιστικό σε ανθρωπογενή χαρακτηριστικά που επηρεάζουν συμπεριφορά και αλληλεπιδράσεις[8]

Σε διεθνές πλαίσιο το περιβάλλον θεωρείται σύνθετο σύστημα με φυσικά, κοινωνικά και πολιτιστικά στοιχεία, συμπεριλαμβάνοντας αβιοτικούς παράγοντες (θερμοκρασία, έδαφος, νερό, αέρας) και βιοτικούς (φυτά, ζώα, μικροοργανισμοί), μαζί με ανθρώπινες σχέσεις και τροποποιημένες συνθήκες που καθορίζουν τρόπους ζωής σε συγκεκριμένους τόπους και χρόνους[9] Αυτή η ολιστική άποψη υπογραμμίζει τη σημασία της βιωσιμότητας, καθώς υπερβολική εκμετάλλευση μπορεί να οδηγήσει σε οικολογικά προβλήματα, ενώ αρμονική αλληλεπίδραση προάγει υγεία και ανάπτυξη[10].

Πίνακας: Τύποι περιβάλλοντος

Τύπος Περιβάλλοντος Περιγραφή Παραδείγματα Επιδράσεις
Φυσικό Φυσικά στοιχεία και πόροι που υποστηρίζουν ζωή Κλίμα, νερό, έδαφος, βιοποικιλότητα Επηρεάζει υγεία μέσω ρύπανσης ή πόρων, με κινδύνους όπως φυσικές καταστροφές
Κοινωνικό Ανθρώπινες σχέσεις και δομές Κοινωνίες, θεσμοί, νόμοι Διαμορφώνει συμπεριφορά, ευημερία και συμμετοχή, προάγοντας δικαιοσύνη ή αποκλεισμό
Πολιτιστικό Αξίες, έθιμα και πολιτιστικά χαρακτηριστικά Τέχνες, παραδόσεις, ηθικές νόρμες Επηρεάζει ανάπτυξη και έμπνευση, διαμορφώνοντας ταυτότητα και αλληλεπιδράσεις
Οικονομικό Πόροι, τεχνολογίες και οικονομικές συνθήκες Αγορές, απασχόληση, πληθωρισμός Επηρεάζει σταθερότητα και καινοτομία, με πιθανές διαταραχές σε υπερ-εκμετάλλευση
Ψυχολογικό Προσωπικές αντιλήψεις και διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις Στόχοι, εμπόδια, συναισθήματα Διαμορφώνει προσωπικότητα και υγεία, οδηγώντας σε στρες ή ενδυνάμωση
Δομημένο–Υλικό Ανθρωπογενείς κατασκευές και υποδομές Κτίρια, δρόμοι, υπηρεσίες Επηρεάζει ασφάλεια και τρόπο ζωής, με οφέλη από καλό σχεδιασμό
Πολιτικό–Νομικό Πολιτικές, νόμοι και κανονισμοί Φόροι, πολιτικές εμπορίου, εργασιακοί νόμοι Επηρεάζει λειτουργίες και συμμόρφωση, με επιπτώσεις σε ελευθερία και περιορισμούς
Τεχνολογικό Προόδους και καινοτομίες Ψηφιακά εργαλεία, αυτοματισμοί Αλλάζει παραγωγή και αλληλεπιδράσεις, προάγοντας πρόοδο ή παρωχημένες πρακτικές


Το φυσικό περιβάλλον

Το φυσικό περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα που περιλαμβάνει αέρα, νερό, έδαφος και βιοποικιλότητα, απαραίτητα για την επιβίωση. Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, η ανθρώπινη παρέμβαση έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση, με συνέπειες όπως η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση[11]. Η βιώσιμη ανάπτυξη ορίζεται ως ανάπτυξη που ικανοποιεί τις τρέχουσες ανάγκες χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τις μελλοντικές γενιές[12]. Αυτή η προσέγγιση ενσωματώνει οικονομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς πυλώνες, προωθώντας αρμονία μεταξύ ανθρώπου και φύσης[13]. Σήμερα, με την αύξηση του πληθυσμού και της βιομηχανίας, η προστασία του περιβάλλοντος είναι επιτακτική.

Η κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές, προκαλούμενη από εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Έρευνες δείχνουν ότι η παγκόσμια θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 1°C από την προ-βιομηχανική εποχή, οδηγώντας σε λιώσιμο παγετώνων και αύξηση στάθμης θαλάσσης[14]. Οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες και ξηρασίες, που επηρεάζουν τη γεωργία και την υγεία. Για παράδειγμα, η απώλεια βιοποικιλότητας λόγω κλιματικής αλλαγής αγγίζει το 60% σε ορισμένα οικοσυστήματα[15]. Προσαρμοστικές στρατηγικές περιλαμβάνουν τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη βελτίωση ενεργειακής απόδοσης[16]. Διεθνείς συμφωνίες όπως η Συμφωνία του Παρισιού στοχεύουν στη μείωση εκπομπών, αλλά απαιτούνται περισσότερες δράσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.

Η ρύπανση

Η ρύπανση μολύνει αέρα, νερό και έδαφος, με σοβαρές συνέπειες για υγεία και περιβάλλον. Βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος και ο υδράργυρος προκαλούν νευροτοξικότητα και καρκίνο[17]. Στατιστικά, το 70-80% των καρκίνων συνδέεται με περιβαλλοντικούς ρύπους [18]. Η ατμοσφαιρική ρύπανση από σωματίδια PM2.5 αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων κατά 2.12%[19]. Στο νερό, φυτοφάρμακα και πλαστικά διαταράσσουν τα οικοσυστήματα, εισερχόμενα στην τροφική αλυσίδα[20] Οι προτεινόμενες λύσεις περιλαμβάνουν μείωση εκπομπών και χρήση καθαρών τεχνολογιών.

Πίνακας: Τύποι ρύπων

Τύπος Ρύπου Πηγή Επίπτωση στην Υγεία Επίπτωση στο Περιβάλλον
Βαρέα Μέταλλα Βιομηχανίες Νευροτοξικότητα, Καρκίνος Μόλυνση Εδάφους
Σωματίδια PM Οχήματα Αναπνευστικά Προβλήματα Κλιματική Αλλαγή
Φυτοφάρμακα Γεωργία Αναπαραγωγικά Προβλήματα Απώλεια Βιοποικιλότητας
Πλαστικά Απορρίμματα Ορμονικές Διαταραχές Μόλυνση Ωκεανών

[21].

Η απώλεια βιοποικιλότητας

Η βιοποικιλότητα μειώνεται ταχύτατα λόγω καταστροφής ενδιαιτημάτων και κλιματικής αλλαγής. Περίπου το 60% της χερσαίας βιοποικιλότητας έχει χαθεί λόγω τροφικών συστημάτων[22]. Προκλήσεις περιλαμβάνουν αλληλεπιδράσεις στρεσογόνων παραγόντων όπως όζον και ρύπανση[23]. Στρατηγικές περιλαμβάνουν επέκταση προστατευόμενων περιοχών σε 43% της γης και ενσωμάτωση ανθρακαποθήκευσης[24]. Η διεθνής συνεργασία είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση και προστασία[25].

Η βιώσιμη ανάπτυξη

Η βιώσιμη ανάπτυξη ενσωματώνει οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ισότητα και περιβαλλοντική προστασία[26]. Πυλώνες περιλαμβάνουν ισότητα πόρων, αποδοτική χρήση ενέργειας και διατήρηση οικοσυστημάτων[27]. Στη γεωργία, προτείνεται μείωση επιδοτήσεων και προώθηση αγροδασοκομίας[28]. Στη βιομηχανία, λιγότερο εντατικές μέθοδοι μειώνουν τη ρύπανση[29] Το κλειδί είναι η διεθνής συνεργασία για εμπόριο και βοήθεια[30].

Η σχέση εμπορίου και αρχαιολογίας με το περιβάλλον

Η αρχαιολογία αποκαλύπτει πώς το αρχαίο εμπόριο επηρέασε το περιβάλλον, με παραδείγματα υπερ-εκμετάλλευσης πόρων. Στο μεσαιωνικό εμπόριο ελεφαντόδοντου από θαλάσσιους ίππους, η σειριακή εξάντληση οδήγησε σε κυνήγι μικρότερων θηλυκών σε απομακρυσμένες περιοχές της Γροιλανδίας, μειώνοντας την ανθεκτικότητα πληθυσμών και συμβάλλοντας στην εγκατάλειψη Νορβηγικών οικισμών. [31] Αρχαιολογικές μέθοδοι όπως ανάλυση DNA και ισοτόπων δείχνουν ότι το εμπόριο από τη Γροιλανδία τροφοδοτούσε την Ευρώπη, διασυνδεδεμένο με εμπόριο ελεφαντόδοντου ελεφάντων. [32] Σε άλλα πλαίσια, η μετανάστευση και οικονομικές δραστηριότητες, όπως στην Πολωνία και Σικελία, δείχνουν συνέχεια πρακτικών που επηρεάζουν το περιβάλλον χωρίς ριζικές αλλαγές. [33] Το εμπόριο προκαλούσε αποψίλωση και υποβάθμιση, όπως στην νήσο Ustica, όπου κύκλοι καλλιέργειας συνδέονταν με πολιτική και κλίμα. [34] Αυτή η σχέση υπογραμμίζει πώς το εμπόριο, μέσω αρχαιολογικών ευρημάτων, αποκαλύπτει μακροπρόθεσμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ενημερώνοντας σύγχρονες πολιτικές.

Συμπέρασμα

Το φυσικό περιβάλλον απαιτεί άμεσες δράσεις για προστασία. Μέσω βιώσιμης ανάπτυξης και διδαγμάτων από την αρχαιολογία, μπορούμε να μετριάσουμε τις απειλές. Η διεθνής συνεργασία είναι ζωτικής σημασίας[35].

Παραπομπές

  1. ↑ Satyapriya 2020, 1.
  2. ↑ Satyapriya 2020, 2.
  3. ↑ Walsh 2020, 1.
  4. ↑ Walsh 2020, 2.
  5. ↑ Becker et al. 2024, 2.
  6. ↑ Kennedy 2020, n.p.
  7. ↑ Walsh 2020, 3.
  8. ↑ Satyapriya 2020, 4.
  9. ↑ Satyapriya 2020, 3.
  10. ↑ Berglund and Gericke 2015, 10.
  11. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 8.
  12. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 43.
  13. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 65.
  14. ↑ Abbas et al. 2022, 42542.
  15. ↑ Abbas et al. 2022, 42545.
  16. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 89.
  17. ↑ Samarasinghe et al. 2023, section 1.1.
  18. ↑ Samarasinghe et al. 2023, section 2.2.
  19. ↑ Samarasinghe et al. 2023, section 2.4.
  20. ↑ Samarasinghe et al. 2023, introduction.
  21. ↑ Samarasinghe et al. 2023, table 1.
  22. ↑ Lu 2021, section challenges.
  23. ↑ Lu 2021, section challenges.
  24. ↑ Lu 2021, section strategies.
  25. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 52.
  26. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 27.
  27. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 31.
  28. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 57.
  29. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 67.
  30. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 75.
  31. ↑ Barrett et al. 2020, 1.
  32. ↑ Barrett et al. 2020, 1.
  33. ↑ Iles et al. 2023, 224.
  34. ↑ Iles et al. 2023, 225.
  35. ↑ World Commission on Environment and Development 1987, 80.

Βιβλιογραφία

Ανακτήθηκε από «https://archaeology.archive.gr/mediawiki-1.44.0/index.php?title=Περιβάλλον&oldid=2300»