Παλαιολιθική περίοδος: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
Admin (συζήτηση | συνεισφορές) |
||
| Γραμμή 5: | Γραμμή 5: | ||
Η Άνω Παλαιολιθική (50.000-10.000 ΠΚΕ) σηματοδοτεί την εξάπλωση του [[Homo sapiens]], με πολιτισμούς όπως ο [[Ωρινάκειος πολιτισμός]] (Aurignacian] (34.000-23.000 ΠΚΕ), ο [[Γραβέττιος πολιτισμός]] (Gravettian) (28.000-22.000 ΠΚΕ) και ο Μαγδαλένιος ή Μαγδαληναίος πολιτισμός (Magdalenian) (18.000-10.000 ΠΚΕ)<ref>Kleiner 2010, 9.</ref>. Στην Ιορδανία, η Αρχική Ανώτερη παλαιολιθική (Initial Upper Paleolithic] χρονολογείται στα 45.000-36.000 ΠΚΕ, με μεθόδους όπως η [[οπτικά διεγερμένη φωταύγεια]] (OSL)<ref>Demidenko et al. 2021, 10.</ref> Η χρονολόγηση βασίζεται σε [[ραδιοχρονολόγηση]] και OSL, αποκαλύπτοντας αλληλεπικαλύψεις με Νεάντερταλ<ref>Bacon et al. 2023, 371.</ref>. Κλιματικά γεγονότα, όπως οι παγετώδεις περίοδοι, επηρέασαν τις μετακινήσεις, με τις υγρές φάσεις γύρω στα 45.000-40.000 ΠΚΕ να ευνοούν τη μόνιμη κατοίκηση<ref>Demidenko et al. 2021, 47.</ref> | Η Άνω Παλαιολιθική (50.000-10.000 ΠΚΕ) σηματοδοτεί την εξάπλωση του [[Homo sapiens]], με πολιτισμούς όπως ο [[Ωρινάκειος πολιτισμός]] (Aurignacian] (34.000-23.000 ΠΚΕ), ο [[Γραβέττιος πολιτισμός]] (Gravettian) (28.000-22.000 ΠΚΕ) και ο Μαγδαλένιος ή Μαγδαληναίος πολιτισμός (Magdalenian) (18.000-10.000 ΠΚΕ)<ref>Kleiner 2010, 9.</ref>. Στην Ιορδανία, η Αρχική Ανώτερη παλαιολιθική (Initial Upper Paleolithic] χρονολογείται στα 45.000-36.000 ΠΚΕ, με μεθόδους όπως η [[οπτικά διεγερμένη φωταύγεια]] (OSL)<ref>Demidenko et al. 2021, 10.</ref> Η χρονολόγηση βασίζεται σε [[ραδιοχρονολόγηση]] και OSL, αποκαλύπτοντας αλληλεπικαλύψεις με Νεάντερταλ<ref>Bacon et al. 2023, 371.</ref>. Κλιματικά γεγονότα, όπως οι παγετώδεις περίοδοι, επηρέασαν τις μετακινήσεις, με τις υγρές φάσεις γύρω στα 45.000-40.000 ΠΚΕ να ευνοούν τη μόνιμη κατοίκηση<ref>Demidenko et al. 2021, 47.</ref> | ||
{| class="wikitable" | |||
! Περίοδος | |||
! Χρονολογία | |||
! Τεχνολογικές Φάσεις | |||
! Τυπικά Εργαλεία | |||
! Κύριες Ανθρωπίδες | |||
! Γεωγραφική Εξάπλωση | |||
|- | |||
| Κατώτερη Παλαιολιθική | |||
| 2,6 εκ. – 300.000 ΠΚΕ | |||
| Ολντοβάν, Αχελαία | |||
| Κοπείς (choppers), κοπτικά (flakes), χειροπέλεκεις (handaxes) | |||
| [[Homo habilis]], [[Homo erectus]] | |||
| Αφρική, Ευρασία | |||
|- | |||
| Μέση Παλαιολιθική | |||
| 300.000 – 50.000 ΠΚΕ | |||
| Λεβαλλουά, Δισκοειδής, Quina, Μουστέρια | |||
| Προετοιμασμένοι πυρήνες Λεβαλλουά, εγκοπές, πλευρικά εργαλεία (side-scrapers), οδοντωτά | |||
| Νεάντερταλ, πρώιμος [[Homo sapiens]] | |||
| Ευρώπη, Δυτική Ασία, Αφρική | |||
|- | |||
| Άνω Παλαιολιθική | |||
| 50.000 – 10.000 ΠΚΕ | |||
| Ωρινάκεια, Γκραβέττια, Σολουτραία, Μαγδαληναία | |||
| Λεπίδες, μικρολεπίδες, αιχμές από οστό/κέρατο, βελοειδή εργαλεία, τέχνη (φορητή & σπηλαιογραφίες) | |||
| Homo sapiens | |||
| Ευρώπη, Ασία, Ωκεανία | |||
|} | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
<references/> | <references/> | ||
Αναθεώρηση της 10:42, 16 Νοεμβρίου 2025
Η Παλαιολιθική περίοδος, (Palaeolithic) είναι η αρχαιότερη και μεγαλύτερη φάση της προϊστορίας, εκτεινόμενη από περίπου 3,3 εκατομμύρια χρόνια πριν έως το 10.000 ΠΚΕ[1]. Κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής, οι πρώτες ανθρωπίδες και αργότερα ο Homo sapiens ανέπτυξαν βασικές τεχνικές επιβίωσης, εργαλεία και μορφές τέχνης, προσαρμοζόμενοι σε δραστικές κλιματικές αλλαγές. Η έρευνα βασίζεται σε αρχαιολογικά ευρήματα από σπήλαια, καταυλισμούς και φορητά αντικείμενα, με έμφαση στην ανοιχτή πρόσβαση για επαλήθευση[2] Η παλαιολιθική περίοδος διαιρείται σε Κατώτερη, Μέση και Άνω Παλαιολιθική, με τη μετάβαση από τη Μέση στην Άνω να σηματοδοτεί μια «πνευματική επανάσταση» γύρω στα 50.000-30.000 ΠΚΕ, όταν εμφανίζονται πιο σύνθετες συμπεριφορές[3].
Χρονολόγηση της παλαιολιθικής περιόδου
Η Κατώτερη Παλαιολιθική ξεκινά περίπου 2,6 εκατομμύρια χρόνια πριν στην Αφρική, με τα πρώτα λίθινα εργαλεία τύπου Ολντοβάν[4] Στην Ευρώπη, η περίοδος αυτή φτάνει μέχρι τα 300.000 ΠΚΕ, με εξάπλωση ανθρωπιδών όπως ο Homo erectus[5]. Η Μέση Παλαιολιθική (300.000-50.000 ΠΚΕ) χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία των Νεάντερταλ (Neanderthal) στην Ευρώπη και των πρώτων σύγχρονων ανθρώπων στην Αφρική, με τεχνικές κατασκευής εργαλείων όπως η Λεβαλλουά[6] Σημαντικές χρονολογήσεις περιλαμβάνουν ευρήματα από το σπήλαιο Μπλόμπος (Blombos Cave) στη Νότια Αφρική, γύρω στα 73.000 ΠΚΕ[7]
Η Άνω Παλαιολιθική (50.000-10.000 ΠΚΕ) σηματοδοτεί την εξάπλωση του Homo sapiens, με πολιτισμούς όπως ο Ωρινάκειος πολιτισμός (Aurignacian] (34.000-23.000 ΠΚΕ), ο Γραβέττιος πολιτισμός (Gravettian) (28.000-22.000 ΠΚΕ) και ο Μαγδαλένιος ή Μαγδαληναίος πολιτισμός (Magdalenian) (18.000-10.000 ΠΚΕ)[8]. Στην Ιορδανία, η Αρχική Ανώτερη παλαιολιθική (Initial Upper Paleolithic] χρονολογείται στα 45.000-36.000 ΠΚΕ, με μεθόδους όπως η οπτικά διεγερμένη φωταύγεια (OSL)[9] Η χρονολόγηση βασίζεται σε ραδιοχρονολόγηση και OSL, αποκαλύπτοντας αλληλεπικαλύψεις με Νεάντερταλ[10]. Κλιματικά γεγονότα, όπως οι παγετώδεις περίοδοι, επηρέασαν τις μετακινήσεις, με τις υγρές φάσεις γύρω στα 45.000-40.000 ΠΚΕ να ευνοούν τη μόνιμη κατοίκηση[11]
| Περίοδος | Χρονολογία | Τεχνολογικές Φάσεις | Τυπικά Εργαλεία | Κύριες Ανθρωπίδες | Γεωγραφική Εξάπλωση |
|---|---|---|---|---|---|
| Κατώτερη Παλαιολιθική | 2,6 εκ. – 300.000 ΠΚΕ | Ολντοβάν, Αχελαία | Κοπείς (choppers), κοπτικά (flakes), χειροπέλεκεις (handaxes) | Homo habilis, Homo erectus | Αφρική, Ευρασία |
| Μέση Παλαιολιθική | 300.000 – 50.000 ΠΚΕ | Λεβαλλουά, Δισκοειδής, Quina, Μουστέρια | Προετοιμασμένοι πυρήνες Λεβαλλουά, εγκοπές, πλευρικά εργαλεία (side-scrapers), οδοντωτά | Νεάντερταλ, πρώιμος Homo sapiens | Ευρώπη, Δυτική Ασία, Αφρική |
| Άνω Παλαιολιθική | 50.000 – 10.000 ΠΚΕ | Ωρινάκεια, Γκραβέττια, Σολουτραία, Μαγδαληναία | Λεπίδες, μικρολεπίδες, αιχμές από οστό/κέρατο, βελοειδή εργαλεία, τέχνη (φορητή & σπηλαιογραφίες) | Homo sapiens | Ευρώπη, Ασία, Ωκεανία |
