Λιθοτεχνία: Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων
| Γραμμή 16: | Γραμμή 16: | ||
===Νεότεροι χρόνοι=== | ===Νεότεροι χρόνοι=== | ||
Στους νεότερους αιώνες, η λιθοτεχνία συνέχισε να εξελίσσεται, επηρεασμένη από τα καλλιτεχνικά κινήματα του μπαρόκ, του νεοκλασικισμού και του ρομαντισμού. Ο λίθος παρέμεινε βασικό υλικό για [[μνημείο|μνημεία]], ταφικά σύμβολα και δημόσια έργα<ref>Wootton, Russell and Rockwell n.d., section Sequence.</ref>. | Στους νεότερους αιώνες, η λιθοτεχνία συνέχισε να εξελίσσεται, επηρεασμένη από τα καλλιτεχνικά κινήματα του μπαρόκ, του νεοκλασικισμού και του ρομαντισμού. Ο λίθος παρέμεινε βασικό υλικό για [[μνημείο|μνημεία]], ταφικά σύμβολα και δημόσια έργα<ref>Wootton, Russell and Rockwell n.d., section Sequence.</ref>. | ||
==Υλικά και τεχνικές== | |||
Η επιλογή της πέτρας εξαρτάτο πάντοτε από τη διαθεσιμότητα και τις φυσικές ιδιότητές της: | |||
*[[Μάρμαρο]]: αγαπημένο υλικό των Ελλήνων και Αναγεννησιακών καλλιτεχνών, γνωστό για την ομοιογένεια και την ικανότητά του να αποδίδει λεπτομέρεια<ref>Gardner 1897, 19.</ref>. | |||
*[[Γρανίτης]]: εξαιρετικά σκληρός, χρησιμοποιήθηκε σε μνημεία όπως οι αιγυπτιακοί [[οβελίσκος|οβελίσκοι]]<ref>Lorenc and Lorenc 2018, 2.</ref>. | |||
*[[Ασβεστόλιθος]] και [[ψαμμίτης]]: πιο μαλακά υλικά, κατάλληλα για αρχιτεκτονικά στοιχεία και ανάγλυφα. | |||
*[[Βασάλτης]] και [[ανδεσίτης]]: συχνά χρησιμοποιήθηκαν σε Μάγια και Αζτέκ, λόγω της αφθονίας τους στη Νότια Αμερική. | |||
Οι βασικές τεχνικές της λιθοτεχνίας περιλάμβαναν τη λάξευση με σμίλη, το γυάλισμα, την εγχάραξη και αργότερα τη μηχανική κατεργασία<ref>Wootton, Russell and Rockwell n.d., section Detailing.</ref>. | |||
==Παραπομπές== | ==Παραπομπές== | ||
<references/> | <references/> | ||
Αναθεώρηση της 20:41, 15 Νοεμβρίου 2025
Η λιθοτεχνία (stone carving) αποτελεί μία από τις αρχαιότερες μορφές ανθρώπινης δημιουργικότητας και τεχνικής δραστηριότητας. Από τα πρώτα λίθινα εργαλεία της παλαιολιθικής περιόδου έως τα μνημειώδη έργα της αρχαιότητας και τις σύγχρονες εφαρμογές στην αρχιτεκτονική και την τέχνη, η επεξεργασία του λίθου υπήρξε καθοριστική για την ανάπτυξη του πολιτισμού[1]. Ο λίθος, ανθεκτικός και πανταχού παρών στη φύση, αποτέλεσε υλικό επιλογής για τον άνθρωπο, όχι μόνο για λόγους πρακτικούς, αλλά και για συμβολικούς και καλλιτεχνικούς σκοπούς.
Ιστορική εξέλιξη της λιθοτεχνίας
Προϊστορία
Οι απαρχές της λιθοτεχνίας εντοπίζονται στην παλαιολιθική περίοδο, όταν ο άνθρωπος χρησιμοποίησε τον λίθο για την κατασκευή εργαλείων και όπλων. Οι πρώτες τεχνικές, όπως το κτύπημα και το απολεπιστικό λάξευμα, κατέστησαν δυνατή τη δημιουργία κοφτερών ακμών σε πυριτόλιθο και χαλαζία[2]. Στη νεολιθική εποχή, η λιθοτεχνία απέκτησε νέα διάσταση με την κατασκευή αγαλματιδίων και διακοσμητικών αντικειμένων, δείχνοντας τη μετάβαση από την καθαρά εργαλειακή στη συμβολική χρήση του λίθου[3].
Αρχαιότητα
Η λιθοτεχνία έφτασε σε κορύφωση στον αρχαίο ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο. Στην αρχαία Ελλάδα, το μάρμαρο αποτέλεσε το κατεξοχήν υλικό γλυπτικής. Γλυπτά όπως ο «Δορυφόρος» του Πολύκλειτου ή ο «Δισκοβόλος» του Μύρωνα καταδεικνύουν την επιδίωξη φυσιοκρατικής αναπαράστασης[4]. Οι Ρωμαίοι, αν και επηρεάστηκαν βαθιά από τους Έλληνες, ανέπτυξαν τη λιθοτεχνία σε διαφορετικές κατευθύνσεις, δίνοντας έμφαση στο πορτραίτο και στη μνημειακή αρχιτεκτονική, όπως αποδεικνύει το Κολοσσαίο[5].
Μεσαίωνας και Αναγέννηση
Κατά τον Μεσαίωνα, η λιθοτεχνία συνδέθηκε με τη θρησκευτική αρχιτεκτονική, κυρίως των γοτθικών καθεδρικών ναών. Οι λιθοτεχνίτες εργάστηκαν με ακρίβεια και καλλιτεχνική ευαισθησία για να δημιουργήσουν περίτεχνα γλυπτά, διακοσμητικά ανάγλυφα και αγάλματα που κοσμούν ναούς όπως η Παναγία των Παρισίων[6]. Στην Αναγέννηση, η λιθοτεχνία απέκτησε εκ νέου ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Ο Μιχαήλ Άγγελος για παράδειγμα με έργα όπως ο «Δαβίδ» ανέδειξε τη δυνατότητα της πέτρας να αποδώσει το ανθρώπινο σώμα με πρωτοφανή ζωντάνια[7].
Νεότεροι χρόνοι
Στους νεότερους αιώνες, η λιθοτεχνία συνέχισε να εξελίσσεται, επηρεασμένη από τα καλλιτεχνικά κινήματα του μπαρόκ, του νεοκλασικισμού και του ρομαντισμού. Ο λίθος παρέμεινε βασικό υλικό για μνημεία, ταφικά σύμβολα και δημόσια έργα[8].
Υλικά και τεχνικές
Η επιλογή της πέτρας εξαρτάτο πάντοτε από τη διαθεσιμότητα και τις φυσικές ιδιότητές της:
- Μάρμαρο: αγαπημένο υλικό των Ελλήνων και Αναγεννησιακών καλλιτεχνών, γνωστό για την ομοιογένεια και την ικανότητά του να αποδίδει λεπτομέρεια[9].
- Γρανίτης: εξαιρετικά σκληρός, χρησιμοποιήθηκε σε μνημεία όπως οι αιγυπτιακοί οβελίσκοι[10].
- Ασβεστόλιθος και ψαμμίτης: πιο μαλακά υλικά, κατάλληλα για αρχιτεκτονικά στοιχεία και ανάγλυφα.
- Βασάλτης και ανδεσίτης: συχνά χρησιμοποιήθηκαν σε Μάγια και Αζτέκ, λόγω της αφθονίας τους στη Νότια Αμερική.
Οι βασικές τεχνικές της λιθοτεχνίας περιλάμβαναν τη λάξευση με σμίλη, το γυάλισμα, την εγχάραξη και αργότερα τη μηχανική κατεργασία[11].
Παραπομπές
- ↑ Lorenc and Lorenc 2018, 1.
- ↑ Minnesota Dept of Admin 2016, 2.
- ↑ de Toldi 2023, section Low biodiversity impact.
- ↑ Gardner 1897, 324.
- ↑ Strickland 2010, 45.
- ↑ Hayward and Cahn 1982, 1.
- ↑ Buitron-Oliver 1992, 23.
- ↑ Wootton, Russell and Rockwell n.d., section Sequence.
- ↑ Gardner 1897, 19.
- ↑ Lorenc and Lorenc 2018, 2.
- ↑ Wootton, Russell and Rockwell n.d., section Detailing.
